Tot welke leeftijd hypertensie behandelen en hoe intens?
De antwoorden op die twee vragen zijn niet meteen duidelijk. Dat blijkt onder meer uit de verschillen in de richtlijnen en aanbevelingen van de nationale en internationale wetenschappelijke verenigingen.
Die pleiten voor een systolische bloeddruk gaande van minder dan 150 mmHg (waarbij dus voorrang wordt gegeven aan het levenscomfort boven een maximale bescherming tegen cardiovasculaire accidenten) tot minder dan 130 mmHg (om een optimale bescherming te verkrijgen, waarvoor dan wel een prijs moet worden betaald in de vorm van de schadelijke effecten van een intensievere behandeling).
Om dat uit te pluizen, heeft een groep onderzocht hoeveel tijd een behandeling nodig heeft om gunstige klinische effecten te bewerkstellingen bij patiënten van 60 jaar en ouder.
De vorsers hebben daarvoor de individuele gegevens doorgenomen van 27.414 patiënten (gemiddelde leeftijd 70 jaar, 56% vrouwen) die hadden deelgenomen aan zes gerandomiseerde, gecontroleerde studies die een intensieve behandeling (waarbij werd gestreefd naar een SBD < 140 mmHg) hebben vergeleken met een standaardbehandeling.
Een intensieve behandeling waarbij werd gestreefd naar een SBD < 140 mmHg, correleerde met een significante daling van het risico op ernstige cardiovasculaire accidenten (MACE: myocardinfarct, CVA en cardiovasculaire sterfte) met 21% in vergelijking met de standaardbehandeling (relatief risico 0,79, 95% BI: 0,71-0,88; p < 0,001). De gemiddelde tijd nodig om een MACE te voorkomen bedroeg:
- 9 maanden (95% BI: 4-21) per 500 behandelde patiënten;
- 19 maanden (95% BI: 11-34) per 200 behandelde patiënten;
- 34 maanden (95% BI: 23-60) per 100 behandelde patiënten.
De conclusie is dat een intensieve behandeling waarbij wordt gestreefd naar een SBD < 140 mmHg, geschikt is voor ouderen met een levensverwachting > 3 jaar, maar waarschijnlijk minder interessant is als de levensverwachting korter is dan de gemiddelde tijd nodig om het verhoopte effect te verkrijgen. De optimale SBD en de middelen nodig om die te bereiken, moeten bij elke patiënt afzonderlijk worden bepaald op basis van de risico-batenverhouding. Geneeskunde blijft een kunst.