Vereiste: voeling met het veld
"De referentiearts dementie mag geen 'papieren intentie' blijven als je weet dat de nood aan een dergelijke referentiefunctie tien jaar geleden en zelfs langer al aangekaart werd in de sector."
De referentiearts dementie is geen nieuw concept, verduidelijkt Jurn Verschraegen, directeur van het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen. "Al in 2011 beschreven we in samenwerking met Domus Medica de rol van een referentiearts dementie. Ook in een consensusnota van het Riziv uit 2005 was er reeds sprake van deze functie, en van het feit dat de diagnostiek van dementie 'shared care' is, waarbij zowel specialist als huisarts zijn betrokken. In tussentijd kon het idee rijpen en bewezen de referentiepersonen dementie al hun meerwaarde in de woonzorgcentra."
Deze referentiepersonen - doorgaans paramedici, maar in sommige organi- saties ook klinisch psychologen, gerontologen ... - ondersteunen, adviseren en coachen collega's op vlak van goede dementiezorg. Het huidige dementie- plan voorziet in bijkomende referentie- personen dementie, in kleinere woonzorgcentra en ook in de thuiszorg.
"Zij zijn een stuwende kracht voor kwaliteitsvolle dementiezorg", zegt Jurn Verschraegen. "Hun aanwezigheid maakt dat er in woonzorgcentra dagelijks aan beleid voor personen met dementie wordt gewerkt."
Opleiding
In het licht van deze referentie- personen en hun expertise op vlak van personen met dementie, definieerde het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen samen met het Academisch Centrum Huisartsgeneeskunde KU Leuven de rol van een referentiearts dementie.
Jurn Verschraegen: "Dat is een arts die advies geeft aan collega-artsen die vragen hebben over patiënten met dementie en goede dementiezorg, bijvoorbeeld bij complexe casuïstiek of differentiaaldiagnostiek."
"Idealiter is deze arts permanent telefonisch bereikbaar, naar het voorbeeld van de multidisciplinaire begeleidingsequipes voor palliatieve zorg. Stel bijvoorbeeld dat je op vrijdagavond om 10 uur 's avonds een patiënt moet behandelen met fronto-temporale dementie in de thuissituatie die zwaar gedragsgestoord uit de hoek komt. Dan kan het nuttig zijn om snel iemand te kunnen bereiken als je daar als huisarts zelf weinig ervaring mee hebt."
De referentiearts - een huisarts, ouderenpsychiater, geriater of neuroloog - heeft dus best al enkele jaren klinische ervaring, en uiteraard kennis over het zorgpad van patiënten met dementie.
Om de kennis van toekomstige referentieartsen te vergroten en ver- sterken, komt er een speciale opleiding. "Daarin staat de brede behandeling en begeleiding van personen met dementie centraal", legt Jurn Verschraegen uit, "met aandacht voor de niet-farma- ceutische benadering van zorg, sociale, psychologische en spirituele hulp- verlening, en palliatieve en levens- eindezorg."
Samenwerking
Met het oog op de integratie van zorg, streeft de referentiearts ernaar samenwerking tot stand te brengen tussen hulp- en zorgverleners in de eerstelijnszones en ziekenhuisnetwerken. Jurn Verschraegen: "Zowel voeling met de huisartsenpraktijk als gespecialiseerde ambulante praktijk is aangewezen. In die laatste setting kan de referentiearts bijvoorbeeld een rol spelen in het toe- leiden naar ondersteunende sociale ini- tiatieven na een diagnose of opname. Dat kan vandaag nog beter."
Ook in de woonzorgcentra en meer bepaald voor de CRA's in de regio kan de referentiearts van belang zijn, zegt Jurn Verschraegen, "denk bijvoorbeeld aan ondersteuning bij het management van het antipsychoticabeleid, inter- ferentie bij polyfarmacie, het omgaan met onbegrepen gedrag, enz."