Covid-19: update van een mechanisme dat de dood kan veroorzaken
Vorsers hebben ontdekt dat de concentratie in het bloed van het enzym sPLA2-IIA, een enzym dat samenhangt met de neurotoxines in het gif van de ratelslang, misschien het best voorspelt welke patiënten met een ernstige Covid-19 er uiteindelijk aan zullen bezwijken. Het bloed van geïnfecteerde patiënten bevat een grote hoeveelheid van dat enzym. Dat enzym kan de celmembranen van de vitale organen vernietigen.
De pandemie is nog altijd niet overwonnen. Wetenschappers proberen uit te pluizen waarom sommige patiënten een ernstige of dodelijke Covid-19 ontwikkelen, terwijl andere met dezelfde comorbiditeit lichtere symptomen vertonen. Met andere woorden, wat is daar de oorzaak van?
Een groep van de Universiteit van Arizona heeft in samenwerking met de Stony Brook University en de Wake Forest School of Medicine een essentieel sleutelmechanisme ontdekt: het enzym sPLA2-IIA (gesecreteerd fosfolipase A2 type IIA).
Er wordt al een halve eeuw onderzoek verricht naar dat essentiële enzym, waarschijnlijk het best onderzochte lid van de familie van de fosfolipasen. Charles McCall stelt dat het enzym belangrijk is bij ernstige ontstekingsverschijnselen zoals een bacteriële septikemie, hemorragische en cardiogene shock en de membranen van de cellen afschraapt.
Eerdere onderzoeken hebben inderdaad aangetoond dat het enzym de celmembraan van de bacteriën vernietigt bij een bacteriële infectie, maar in hoge concentratie ook de membraan van de cellen van de organen afschraapt, wat bijdraagt tot multiorgaanfalen en de dood. Bij hoge plasmaconcentraties valt het enzym specifieke vetten op het buitenoppervlak van de membraan van de microben aan. Onderzoek heeft ook uitgewezen dat sPLA2-IIA eenzelfde genetische oorsprong heeft als een enzym dat actief is in het gif van de ratelslang. "Het gif verspreidt zich over het lichaam, bindt zich aan receptoren in de neuromusculaire juncties en kan de functie van die spieren uitschakelen", verklaarde Floyd Chilton.
De wetenschappers hebben nu opgeslagen plasmastalen verzameld en hebben essentiële klinische gegevens uit de medische dossiers gehaald van 127 patiënten die tussen januari en juli 2020 in het ziekenhuis waren opgenomen wegens Covid-19. Een mengsel van 154 stalen afgenomen tussen januari en november 2020 vormde een tweede, onafhankelijke cohorte.
Bij de meeste gezonde mensen bedroegen de plasmaconcentraties van sPLA2-IIA ongeveer een halve nanogram per millilter. 63% van de patiënten met een ernstige Covid-19 en plasmaconcentraties van sPLA2-IIA van 10 ng/ml of hoger is eraan gestorven. Dat was nog vijf keer hoger dan bij de patiënten die een ernstige Covid-19 hadden overleefd.
sPLA2-IIA zou volgens de auteurs de belangrijkste factor zijn om te voorspellen welke patiënten met een ernstige Covid-19 uiteindelijk zullen bezwijken aan het virus. Het sPLA2-IIA zou dus een nieuwe therapeutische target zijn.
"Er bestaan al sPLA2-IIA-remmers. Onze studie ondersteunt het gebruik van dergelijke remmers bij patiënten met een hoge sPLA2-IIA-spiegel om de sterfte aan Covid-19 te verlagen of overlijden te voorkomen", stelt prof. Maurizio Del Poeta.
Andere studies en vooral klinische studies zijn nodig om dat te bevestigen.
(referentie: Journal of Clinical Investigation, 24 augustus 2021, doi: 10.1172/JCI149236)