Covid-19: psychiatrische aandoeningen, een oorzaak van hogere sterfte
Volgens een internationale studie kunnen psychiatrische aandoeningen de prognose van een Covid-19 verslechteren: tweemaal hogere oversterfte en een tweemaal hoger risico op ziekenhuisopname. Dat zou vooral gelden voor psychosen en stemmingsstoornissen. Ook de behandeling met antipsychotica en anxiolytica zou meespelen.
Een groep vorsers heeft de internationale literatuur doorgenomen en een meta-analyse uitgevoerd uitgaande van de gegevens geregistreerd in gegevensbanken (Web of Science, Cochrane, PubMed en PsycINFO) tussen 1 januari 2020 en 5 maart 2021. Die gegevens betreffen patiënten met een psychiatrische aandoening versus controlepersonen.
De vorsers hebben het specifieke risico op overlijden, ziekenhuisopname en opname op de intensive care wegens Covid-19 geëvalueerd volgens de vooraf bestaande geestesstoornis, de specifieke diagnostische categorieën van geestesstoornissen en de behandeling met psychotrope farmaca.
Slechts 33 van de 841 studies werden gehandhaafd voor de systematische review en 23 voor de meta-analyse bij in het totaal 1 469 731 Covid-19-patiënten, van wie er 43 938 een psychiatrische aandoening hadden. Negen studies hebben informatie gegeven over het ras en de etnische herkomst van de patiënten en 22 studies waren van hoge kwaliteit.
Volgens een casus-controleonderzoek zonder correctie voor mogelijke vertekenende factoren was de sterfte aan Covid-19 tweemaal hoger bij patiënten met een geestesstoornis. Die oversterfte werd gezien bij psychosen (risico x 2,5), stemmingsstoornissen (x 1,99), verslavingen en drugsverslaving (x 1,76) en geestelijke handicap of neuro-ontwikkelingsstoornissen (x 1,73). Dat zou niet zo zijn bij angststoornissen (risico x 1,07). Ook behandeling met antipsychotica, anxiolytica en antidepressiva correleerde met een hoger overlijdensrisico (risico respectievelijk x 3,71, 2,58 en 2,23).
Na correctie voor de leeftijd, het geslacht en andere mogelijke vertekenende factoren bleven de correlaties met psychose, stemmingsstoornissen, antipsychotica en anxiolytica overeind.
De studie toont ook aan dat het risico op ziekenhuisopname wegens Covid-19 2,24-maal hoger is bij patiënten met geestesstoornissen, maar blijkbaar worden die patiënten niet vaker op een bewakingsafdeling opgenomen.
Bij subgroepanalyse werden twee covariabelen ontdekt die significant interfereerden met de sterfte, namelijk de basale behandeling van de virale infectie en het land waar de studie werd uitgevoerd. Er was geen bewijs van publicatiebias.
Volgens de GRADE-criteria is het niveau van zekerheid wat het overlijdensrisico en het risico op ziekenhuisopname betreft, hoog. Wat opname op een intensive care betreft, is er minder zekerheid.
Het hogere risico bij vooraf bestaande psychiatrische aandoeningen zou kunnen worden verklaard door obstakels bij de medische zorg, immuno-inflammatoire afwijkingen als gevolg van de psychiatrische aandoeningen zelf en de invloed van de psychotrope farmaca die de patiënten innemen, vinden twee van de auteurs.
"De gezondheidsautoriteiten moeten gerichte maatregelen nemen om de risicopatiënten die in deze studie zijn geïdentificeerd, prioritair en maximaal te vaccineren en om problemen bij de toegang tot de zorg op te lossen", vindt vooral Livia De Picker van het universitaire psychiatrische ziekenhuis campus Duffel in België.
(referentie: Lancet Psychiatry, 15 juli 2021, doi: 10.1016/S2215-0366(21)00232-7)