Identificatie van een proces dat het effect van luchtvervuiling op cardiovasculaire accidenten zou kunnen verklaren
Volgens een Amerikaanse studie leidt een sterkere blootstelling aan fijnstof in de lucht tot een hogere productie van ontstekingscellen in het beenmerg, wat een ontsteking van de slagaders zou kunnen veroorzaken. Vandaar een hoger risico op hart- en vaataandoeningen.
Veel studies hebben aangetoond dat fijnstof (diameter < 2,5 µ) een risicofactor is voor ernstige cardiovasculaire accidenten. We weten ook dat PM2,5 de vorming van leukocyten en atherosclerose in de hand werkt in experimentele modellen, maar we wisten nog niet of dat ook zo is bij de mens. Vandaar het belang van deze retrospectieve studie die een groep van het Massachusetts General Hospital heeft uitgevoerd bij 503 patiënten zonder hart- en vaataandoening en zonder kanker bij wie beeldvormingsonderzoeken waren verricht wegens allerhande medische redenen.
De vorsers hebben de leukopoëtische activiteit in het beenmerg en de milt en ontstekingsverschijnselen in de slagaders gemeten. De gemiddelde jaarlijkse blootstelling aan fijnstof werd geraamd op grond van de woonplaats van de deelnemers.
Tijdens een mediane follow-up van 4,1 jaar hebben 40 mensen een ernstig cardiovasculair accident (myocardinfarct, CVA) ontwikkeld. Het risico was het hoogst bij de deelnemers met de hoogste blootstelling aan PM2,5 op hun woonplaats. De correlatie bleef significant ook na correctie voor mogelijke vertekenende factoren.
Bij beeldvormingsonderzoek vertoonden de deelnemers die meer werden blootgesteld aan fijnstof, een hogere beenmergactiviteit. Dat wijst op een hogere productie van ontstekingscellen (leukocyten) in het beenmerg, wat zou kunnen leiden tot meer ontsteking van de slagaders.
"Dat mechanisme is goed voor 29% van de correlatie tussen luchtvervuiling en ernstige cardiovasculaire accidenten", schrijft coauteur Shady Abohashem. "Een behandeling gericht tegen een toename van de ontsteking na blootstelling aan fijnstof zou nuttig kunnen zijn bij patiënten die luchtvervuiling niet kunnen vermijden."
(referentie: European Heart Journal, 11 januari 2021, doi: 10.1093/eurheartj/ehaa982)