Chronische longletsels na een ernstige tot zeer ernstige Covid-19
Vier maanden na infectie met het sars-CoV-2 werden significante functionele en radiologische longafwijkingen vastgesteld bij de patiënten die een ernstige tot zeer ernstige Covid-19 hadden doorgemaakt, mogelijk als gevolg van aantasting van de kleine luchtwegen en het longparenchym. Dat kan negatieve invloed hebben op de zuurstofopname in de longen. Die patiënten moeten dan ook systematisch op lange termijn gevolgd worden.
Sinds de zomer van 2020 hebben verschillende studies persisterende symptomen en mogelijke restletsels vastgesteld bij patiënten die geïnfecteerd waren met het nieuwe coronavirus. We wisten al dat een derde van de patiënten die in het ziekenhuis opgenomen worden, ernstige complicaties en een acuut ernstig respiratoir syndroom (ARDS) ontwikkelt. Er was echter nog niets bekend over de mogelijke longletsels op lange termijn. Zwitserse vorsers hebben daarom een observationele, nationale, multicentrische, prospectieve studie uitgevoerd, waarvan de resultaten onlangs gepubliceerd werden. Ze hebben de gegevens doorgenomen van 113 patiënten die een Covid-19 hadden overleefd:
66 patiënten hadden een ernstige tot kritieke ziekte doorgemaakt en 47 een lichte tot matig ernstige Covid-19 volgens de classificatie van ernst van de WGO.
Bij de patiënten werden de volgende onderzoeken uitgevoerd: longfunctieonderzoek (met inbegrip van de ademhalingsspieren, de diffusiecapaciteit (DLCO), een 6 minutenstaptest en een CT-scan van de longen. Tevens hebben ze de bekende risicofactoren opgespoord zoals de BMI, roken, de leeftijd en de medische voorgeschiedenis.
Na vier maanden waren de patiënten die een lichte tot matig ernstige Covid-19 hadden doorgemaakt, bijna volledig hersteld. De patiënten die een ernstige tot kritieke Covid-19 hadden doorgemaakt, vertoonden echter longfunctiestoornissen: de DLCO bedroeg slechts 76% van de voorspelde waarde. Zelfs vier maanden na een ernstige tot kritieke Covid-19 was de zuurstofopname in de longen gemiddeld nog een vijfde lager dan normaal.
De CT-scan van de longen toonde ook restletsels, hoewel de radiologische tekenen op middellange en lange termijn nog niet heel duidelijk zijn. Naast parenchymletsels als gevolg van een ernstige pneumonie wijst de CT-scan ook op een mogelijke aantasting van de kleine luchtwegen, wat vrij typisch blijkt te zijn na een Covid-19.
"Het is belangrijk informatie te verzamelen over de langetermijnletsels van de longen na een Covid-19", stelt prof. Manuela Funke-Chambour, die de studie heeft uitgevoerd. "Die informatie is de enige manier om patiënten optimaal te behandelen en te begeleiden over verloop van tijd."
De pneumologe van Bern vindt voorts dat de resultaten van de studie alarmerend zijn. Na genezing van de acute fase blijkt het probleem dus nog niet volledig te zijn opgelost. Naast chronische letsels van de longen kunnen die patiënten ook neurologische en cardiovasculaire afwijkingen vertonen. Prof. Funke-Chambour et coll. pleiten er dan ook voor om patiënten die de acute fase overleven, systematisch te volgen en te behandelen in muldisciplinaire centra om ze een optimale zorg te kunnen bieden.
(referentie: European Respiratory Journal, 8 januari 2021, doi: 10.1183/13993003.03690-2020)