Covid-19: de kwestie van immuniteit is nog niet opgelost, verre van
Een Britse studie bevestigt dat de concentratie van antistoffen die na een infectie met het SARS-CoV-2 worden gevormd, vrij snel daalt en dat de antistoffen slechts enkele maanden blijven bestaan. Vooral bij ouderen en mensen zonder symptomen. De conclusies van andere studies blijken wat optimistischer te zijn.
Kunnen we echt tellen op de verworven immuniteit om beschermd te zijn tegen een nieuwe infectie met het SARS-CoV-2? Hoe evolueert die immuniteit? Hoelang houdt ze aan en welke bescherming biedt ze? Dat zijn belangrijke vragen. Ondanks de vele studies die daar al over werden gepubliceerd, weten we eigenlijk nog niet zoveel over de humorale respons na een infectie met het coronavirus.
Een Britse groep heeft een grote studie (1) uitgevoerd om de persistentie van de antistoffen te evalueren. Tussen 20 juni en 28 september hebben ze willekeurig 365 104 volwassen vrijwilligers gerekruteerd. De vrijwilligers hebben thuis zelf regelmatig een serologisch onderzoek uitgevoerd om antistoffen tegen het SARS-CoV-2 op te sporen. Tijdens die periode is het aantal mensen met antistoffen tegen het coronavirus met 26,5% gedaald, van 6% naar 4,4%. Dat wijst erop dat de hoeveelheid antistoffen tijdens de eerste weken of maanden na de infectie daalt en bevestigt eerdere, kleinere studies waaronder een Spaanse (2).
"Onze studie wijst erop dat mensen die geïnfecteerd worden, maar geen symptomen ontwikkelen, hun antistoffen sneller verliezen dan mensen met een symptomatische infectie", stellen de Britse vorsers vast. Tijdens de drie maanden van de studie daalde de prevalentie van antistoffen het meest bij de mensen die geen symptomen hadden vertoond (daling met 64% tegen een daling met 22,3% bij de mensen met een met PCR bewezen SARS-CoV-2-infectie). Uit de studie blijkt ook dat bejaarden het er niet zo goed van afbrengen. Niet alleen lopen zij een hoger risico, hun antistoffen verdwijnen ook veel sneller: tussen juni en september daalde de prevalentie van antistoffen bij 75-plussers met 39% tegen slechts met 14,9% in de leeftijdsgroep van 18-24 jaar.
Vorsers van het Instituto de Medicina Molecular in Lissabon hebben vanaf maart 2020 de antistoftiters gevolgd bij meer dan 300 ziekenhuispatiënten en gezondheidswerkers bij wie een Covid-19 werd gediagnosticeerd, 2500 leden van het universiteitspersoneel en 198 vrijwilligers post Covid-19. De antistoftiter steeg snel tijdens de eerste drie weken na het verschijnen van de symptomen. Bij 90% van de proefpersonen konden antistoffen worden gedetecteerd 40 dagen tot 7 maanden nadat ze de ziekte hadden opgelopen.
Begin oktober werden nog twee andere studies gepubliceerd die ons toch hoopvol stemmen wat de robuustheid van de immuunrespons betreft. Volgens die studies zouden de antistoffen tegen het SARS-CoV-2 minstens drie maanden aanhouden na het begin van de symptomen van Covid-19. De Amerikaanse studie (4) werd uitgevoerd bij 343 Covid-19-patiënten en 1548 controlepersonen die niet met het virus waren geïnfecteerd. De meeste Covid-19-patiënten hadden een ernstige ziekte (93% in het ziekenhuis opgenomen, 53% op de intensive care, 13% overleden). De concentratie van IgG-antistoffen tegen het bindingsdomein van de S-proteïne van het SARS-CoV-2 bleef hoog gedurende vier maanden en correleerde met de antistoftiter van neutraliserende antistoffen, die eveneens weinig of niet daalde tijdens de eerste 75 dagen na het begin van de symptomen. De Canadese studie (5) heeft de antistoffen tegen het SARS-CoV-2 in het serum of het speeksel gedurende 115 dagen gevolgd bij respectievelijk 439 en 128 geïnfecteerde patiënten en die vergeleken met de antistoffen bij controlepersonen. In beide lichaamsvochten was de IgG-titer tegen het spike-eiwit maximaal 16 tot 30 dagen na het begin van de symptomen en is de titer stabiel gebleven tot 105-115 dagen na het verschijnen van de symptomen.
(referenties:
(1) medRxiv, 27 oktober 2020, doi: 10.1101/2020.10.26.20219725,
(2) The Lancet, 6 juli 2020, doi: 10.1016/S0140-6736(20)31483-5,
(3) European Journal of Immunology, 21 oktober 2020, doi: 10.1002/eji.202048970,
(4) Science Immunology, 8 oktober 2020, doi: 10.1126/sciimmunol.abe0367,
(5) Science Immunology, 8 oktober 2020, doi: 10.1126/sciimmunol.abe5511)