Roken heeft negatieve invloed op de placenta, zelfs bij rookstop voor de zwangerschap
Volgens een Franse studie kan roken ernstige invloed hebben op de placenta van zwangere vrouwen en dus op de ontwikkeling van de foetus, ook als de vrouw voor de zwangerschap stopt met roken. Roken tijdens, maar ook voor de zwangerschap veroorzaakt immers epigenetische afwijkingen.
Roken tijdens de zwangerschap is schadelijk voor de gezondheid van de moeder en die van het ongeboren kind. De onderliggende mechanismen zijn echter nog niet goed ontrafeld. Eerdere studies hebben aangetoond dat roken tijdens de zwangerschap epigenetische veranderingen veroorzaakt en meer bepaald afwijkingen van de methylering van het DNA in navelstrengbloed en de placenta. De placenta is cruciaal voor de ontwikkeling van de foetus, maar is vatbaar voor tal van chemische stoffen. Er is echter nog maar weinig onderzoek verricht naar het effect van roken voor de zwangerschap op de methylering van het DNA in de placenta.
Franse vorsers hebben het DNA geanalyseerd van placentastalen die werden afgenomen bij de bevalling, bij 568 vrouwen, die in drie groepen werden ingedeeld: niet-rooksters (niet gerookt tijdens de laatste drie maanden voor en tijdens de zwangerschap), ex-rooksters (rookstop minder dan drie maanden voor de zwangerschap) en rooksters (roken tijdens de laatste drie maanden voor de zwangerschap en tijdens de hele zwangerschap). De zwangere vrouwen werden tussen 2003 en 2006 gerekruteerd in universitaire ziekenhuizen in Nancy en Poitiers.
Bij de rooksters vertoonden 178 zones van het genoom van de placenta afwijkingen van de methylering van DNA. Bij ex-rooksters waren die afwijkingen minder talrijk, maar werden ze toch teruggevonden in 26 van de 178 zones. De methylering van de andere 152 zones was enkel abnormaal bij de vrouwen die hadden gerookt tijdens de zwangerschap.
Meestal ging het om zogeheten "amplificerende" zones, zones die activering of onderdrukking van genen op afstand controleren. Een gedeelte ervan ligt op genen die een belangrijke rol spelen bij de ontwikkeling van de foetus. Eigenlijk betekent dat dus dat de placenta blootstelling aan tabak voor de zwangerschap "onthoudt" en dat dat dus gevolgen zou kunnen hebben voor de gezondheid van het ongeboren kind. De gevolgen daarvan moeten nog nader worden onderzocht. Verder onderzoek is dus wenselijk om de juiste gevolgen van epigenetische afwijkingen door roken te meten.
(referentie: BMC Medicine, 7 oktober 2020, doi: 10.1186/s12916-020-01736-1)