Anosmie: het SARS-CoV-2 zou de olfactieve neuronen niet infecteren
Een internationale groep vorsers heeft onderzocht welke olfactieve cellen het gevoeligst zijn voor infectie door het nieuwe coronavirus. Het betreft de steuncellen, de stamcellen en de perivasculaire cellen in de neus en de hersenen en eigenaardig genoeg niet de sensorische neuronen die verantwoordelijk zijn voor de reukzin.
Anosmie/hyposmie is een van de eerste en frequentste symptomen van een sars-CoV-2-infectie, maar het was nog niet geweten wat daar de oorzaak van is.
Een studie van Franse vorsers bij hamsters begin juli wees er al op dat het sars-CoV-2 verschillende cellen van het neusslijmvlies infecteert, waaronder de steuncellen, de sustentaculaire cellen, maar niet de reukzenuwen (1).
Dat resultaat werd bevestigd door een internationale groep onder de leiding van neurowetenschappers van Harvard die een onderzoek hebben uitgevoerd om na te gaan of het sars-CoV-2 de reukzin direct verstoort door infectie van de sensorische olfactieve neuronen of hun targets in de bulbus olfactorius of indirect via aantasting van de steuncellen (2).
De vorsers hebben in het olfactieve epitheel en de bulbus olfactorius cellen ontdekt die stoffen tot expressie brengen via dewelke het sars-CoV-2 de cellen binnendringt.
Bij RNA-sequencing kon worden aangetoond dat het reukslijmvies van muizen, primaten en de mens twee genen tot expressie brengt die coderen voor ACE2 en TMPRSS2, via dewelke het sars-CoV-2 in de cellen dringt.
Bij sequencing van het RNA van één enkele cel werd echter vastgesteld dat ACE2 tot expressie wordt gebracht steuncellen, stamcellen en perivasculaire cellen in de neus en de hersenen en niet in neuronen. De steuncellen liggen rond de sensorische neuronen en zorgen voor structurele en metabole ondersteuning. De stamcellen regenereren het reukepitheel als dat beschadigd is.
Die resultaten werden bevestigd door immunologische kleuring. Bij muizen wordt ACE2 sterk tot expressie gebracht in de dorsaal gelegen olfactieve sustentaculaire epitheelcellen en de pericyten in de bulbus olfactorius.
Samengevat, deze studie toont aan dat het sars-CoV-2 eigenaardig genoeg de olfactieve sensorische neuronen, die reukprikkels detecteren en naar de hersenen zenden, ongemoeid laat, maar wel andere cellen in de bovenste luchtwegen infecteert. Dat is eigenlijk goed nieuws, want dat houdt in dat een sars-CoV-2-infectie meestal de olfactieve neuronencircuits niet beschadigt en geen blijvende anosmie zal veroorzaken. Anosmie kan geestelijke gezondheidsproblemen veroorzaken, vooral depressie en angst. Bij patiënten met een Covid-19 herstelt de reukzin over het algemeen na enkele weken.
(referentie:
(1) Brain Behaviour and Immunity, 3 juli 2020, doi: 10.1016/j.bbi.2020.06.032,
(2) Science Advances, 31 juli 2020, doi: 10.1126/sciadv.abc5801)