Oestradiolspiegel en cardiovasculaire bescherming na de menopauze
Er is al veel geschreven over de interacties tussen de leeftijd bij de menopauze, een hormonale substitutietherapie en het cardiovasculaire risico, maar dat blijkt toch niet te volstaan om al een duidelijke conclusie te trekken. Een groep uit California heeft een studie uitgevoerd die aantoont dat enkel een vroege interventie gunstige effecten heeft.
De EARLY versus Late Intervention Trial with Estradiol heeft aangetoond dat een hormonale substitutietherapie (ethinyloestradiol ± cyclisch progesteron via de vagina) die binnen zes jaar na het begin van de menopauze werd gestart, een verergering van een subklinische atherosclerose significant afremde. Maar als de behandeling tien jaar of later na het begin van de menopauze werd gestart, had ze geen effect meer op de evolutie van de atherosclerose.
Ter herinnering, die gerandomiseerde, placebogecontroleerde, dubbelblinde studie werd uitgevoerd bij 596 gemenopauzeerde vrouwen, van wie er 297 werden gerandomiseerd naar de hormoontherapie en de andere naar de placebo. De vrouwen werden ook gestratificeerd naargelang van de duur van de menopauze en dus de datum waarop de behandeling werd gestart (vroege interventie = binnen zes jaar en late interventie = na tien jaar of later).
Bij een secundaire analyse van de gegevens van de studie hebben de vorsers gezocht naar een correlatie tussen de plasmaconcentratie van oestradiol die werd verkregen met de hormonale substitutietherapie, en de progressie van de subklinische atherosclerose naargelang van de timing van de behandeling.
Ze hebben een negatieve correlatie vastgesteld tussen de oestradiolconcentratie en de dikte van het intima-mediacomplex van de carotis bij een vroege interventie (p = 0,041), maar bij een late interventie correleerde een hogere oestradiolspiegel net met een sterkere toename van de dikte van het intima-mediacomplex van de carotis (p = 0,006).
In de vroege-interventiegroep was de dikte van het intima-mediacomplex van de carotis met 8,5 µm/jaar toegenomen bij de vrouwen in het kwartiel met de laagste plasma-oestradiolconcentraties, en met 7,2 µm/jaar bij de vrouwen in het kwartiel met de hoogste plasmaconcentraties.
In de late-interventiegroep was de dikte van het intima-mediacomplex van de carotis met 9,8 µm/jaar toegenomen bij de vrouwen in het kwartiel met de laagste plasma-oestradiolconcentraties, en met 11,7 µm/jaar bij de vrouwen in het kwartiel met de hoogste plasmaconcentratie.
Het effect van de oestradiolspiegel tijdens een hormonale substitutietherapie op de evolutie van de atherosclerose verschilt dus naargelang van de timing van het starten van de behandeling in de menopauze.
I Sriprasert et al. J Clin Endocrinol Metab. 2018 Sep 28. [Online gepubliceerd voor de papieren versie]. https://academic.oup.com/jcem/advance-article-abstract/doi/10.1210/jc.2018-01600/5107763