Aspirine in de primaire preventie
De ARRIVE-studie heeft het effect van aspirine in de primaire preventie onderzocht bij meer dan 12.500 patiënten met een matig verhoogd cardiovasculair risico (geen cardiovasculaire voorgeschiedenis, geen diabetes en cardiovasculair risico op tien jaar geraamd op 20-30%) in zeven landen.
Het ging om mannen van 55 jaar of ouder met minstens twee risicofactoren of vrouwen van 60 jaar of ouder met minstens drie risicofactoren. De patiënten werden gerandomiseerd naar aspirine (maagsapresistente vorm) 100 mg/d of een placebo.
Het primaire eindpunt was een samengesteld eindpunt van cardiovasculaire sterfte, infarct, CVA, instabiele angina pectoris en TIA.
Op het einde van de studie was evenwel niet het verwachte aantal accidenten bereikt. Het gemiddelde risiconiveau was blijkbaar lager dan verwacht bij de randomisatie, waardoor er minder complicaties zijn opgetreden dan verwacht.
In die populatie had aspirine geen significant preventief effect op het primaire eindpunt (4,29% versus 4,48%; HR 0,96; p = 0,60). Aspirine had evenmin een significant effect op de afzonderlijke items van het secundaire eindpunt. In geen enkele onderzochte subgroep was het effect significant.
Bij een per-protocolanalyse werd enkel een significante daling van de incidentie van myocardinfarct waargenomen. Bij analyse volgens de leeftijd bleek aspirine wel een beschermend effect te hebben bij mensen jonger dan 60 jaar.
Aspirine bleek dus niet doeltreffend te zijn, maar verhoogde wel het aantal maag-darmbloedingen (HR 2,11; p = 0,0007). De bloedingen waren echter zeer zelden ernstig.
Al bij al dus een vrij ontgoochelende studie wegens inclusie van patiënten die een minder hoog risico liepen dan gedacht, wegens een onvoldoende lange follow-up en wegens een slechts matige therapietrouw. Laten we hopen dat de lopende studies daar meer klaarheid in zullen scheppen.
Naar de presentatie van J Michael Gaziano. Hot Line Session 1, ESC 2018 München, 25-29 augustus.