Statine en de primaire preventie
Moet je voortgaan op de LDL-cholesterolconcentratie of op de risicoscore? De gerandomiseerde studie WOSCOPS (West of Scotland Coronary Prevention Study) geeft een gedeeltelijk antwoord op die vraag.
WOSCOPS werd uitgevoerd bij 6.595 mannen van 45 tot 64 jaar met een LDL-cholesterolconcentratie ≥155 mg/dl zonder vetverlagende behandeling. De patiënten werden in twee groepen ingedeeld: een groep kreeg pravastatine 40 mg/d en de andere een placebo. De gemiddelde follow-up was bijna vijf jaar en daarna werd de sterfte nog gevolgd gedurende 20 jaar.
De patiënten werden gestratificeerd volgens de initiële LDL-cholesterolconcentratie (< of ≥190 mg/dl). De auteurs hebben een post-hocanalyse uitgevoerd bij de 5.529 patiënten zonder hart- en vaataandoening, van wie er 2.969 een LDL-cholesterolconcentratie < 190 mg/dl (gemiddeld 178 ± 6) hadden en 2.560 een LDL-cholesterolconcentratie ≥190 mg/dl (gemiddeld 206 ± 12).
In de statinegroep was de gemiddelde LDL-cholesterolconcentratie met 23% gedaald na een jaar en met 19,5% op het einde van de studie. Die daling verschilde niet significant volgens de initiële LDL-cholesterol.
Bij de patiënten met een initiële LDL-cholesterolconcentratie ≥190 mg/dl verlaagde pravastatine het risico op coronair lijden tijdens de studie met 27% en het risico op ernstige cardiovasculaire accidenten met 25%.
Tijdens de follow-up van 20 jaar
- daalden de coronaire, de cardiovasculaire en de totale sterfte met respectievelijk 28%, 25% en 18% in de pravastatinegroep in vergelijking met de placebogroep.
- daalden de coronaire, de cardiovasculaire en de totale sterfte minstens tweemaal meer bij de patiënten met een initiële LDL-cholesterolconcentratie ≥190 mg/dl dan bij de patiënten die aanvankelijk een lagere LDL-cholesterol hadden.
Bij de patiënten met een LDL-cholesterolconcentratie ≥ 190 mg/dl in de placebogroep was het risico op ernstige cardiovasculaire accidenten tweemaal hoger (7,5%) dan voorspeld op grond van de risicoscore berekend over een periode van 10 jaar. Dat wijst erop dat het wenselijk is een primaire preventie met een statine te starten bij patiënten met een LDL-cholesterolconcentratie ≥ 190 mg/dl zonder dat je daarvoor het totale cardiovasculaire risico moet ramen.
AJ Vallejo-Vaz et al. Circulation. 2017 Sep 6. [Online gepubliceerd voor de papieren versie]