Mechanisme van ziekte van parkinson eindelijk ontsluierd
Wetenschappers van de KU Leuven, Universiteit Antwerpen en het Franse CNRS zijn erin geslaagd om de configuratie te identificeren die aanleiding geeft tot de dusver ongeneeslijke ziekte van Parkinson.
De ziekte zou veroorzaakt worden door het alfa-synucleïde, een macromolecule die aanwezig is in de zenuwcellen en die cruciaal is voor de goede werking van de synapsen, dus voor de communicatie tussen de neuronen. In functionele vorm houdt die stof geen gevaar in voor de hersenen. Er bestaan echter ook zogenaamde niet-functionele vormen die toxisch kunnen zijn en die eindeloos kunnen aggregeren in de vorm van vezels. Die abnormale aggregaten, lewylichaampjes genoemd, zijn aanwezig bij meerdere aandoeningen, waaronder de ziekte van Parkinson.
In 2013 waren prof. Ronald Melki en zijn team aan het CNRS erin geslaagd om vijf verschillende structuren van die stof te isoleren die in mindere of meerdere mate schadelijk zijn voor de hersenen. Het team identificeerde ook twee specifieke vormen, de ene met het uitzicht van brede deegwaren zoals linguine, de andere gelijkend op volle ronde deegwaren zoals spaghetti. Ze formuleerden toen de hypothese dat die twee vormen overeenkwamen met twee verschillende ziekten. (2)
Die hypothese is nu bevestigd bij knaagdieren door prof. Veerle Baekelandt en haar team aan de KUL. Ze injecteerden die twee soorten vezels afzonderlijk in de hersenen en het bloed van ratten, en stelden vast dat de 'linguine' de ziekte van Parkinson veroorzaakten, en de 'spaghetti' een multisystemische atrofie, een zeldzamer type van dementie. Bovendien konden ze aantonen dat de aggregaten die in het bloed circuleren door de bloed-hersenbarrière heen dringen en zich langs de axonen van de zenuwen ontwikkelen.
Nu moet nog worden nagegaan of die conclusies getransponeerd mogen worden naar de mens. Hoe dan ook gaat het om een grote doorbraak die de weg opent naar een betere opsporing, naar de ontwikkeling van antilichamen die de vorming en uitbreiding van die aggregaten kunnen voorkomen of vertragen, en naar curatieve behandelingen.