Discussies over stamcellen
Meerdere studies gebruiken stamcellen bij hartfalen en er werden al wat studies gepubliceerd. De werkingsmechanismen van die cellen zijn echter nog niet bekend en ook rijzen heel wat ethische vragen.
Er lopen meerdere klinische studies met injectie van stamcellen bij patiënten in hartfalen. Er werden ook studies uitgevoerd met injectie van DNA dat alleen het VEGF-gen bevatte, maar die hebben geen overtuigende resultaten opgeleverd. Het rationale voor die studies is dat 600 tot 1.000 genen in het ischemische gebied naar boven of naar beneden toe worden bijgesteld na een infarct, een belangrijke oorzaak van hartfalen.
Onaanvechtbare resultaten
Een tiental jaar geleden al werd vastgesteld dat CD34+ cellen de angiogenese kunnen stimuleren. Dat heeft de aanzet gegeven tot het gebruik van stamcellen. Men probeert nu dus dergelijke cellen te stimuleren en te gebruiken. Bij niet-ischemisch hartfalen verbeteren stamcellen de contractiekracht van het myocard, de functionele capaciteit en de neurohumorale activering. Bij ischemisch hartfalen kunnen cellen afgeleid van cardiosferen het litteken van het hart beperken en de hoeveelheid levensvatbaar weefsel en de regionale dikte van de wand tijdens de systole verhogen. Zowel autologe mesenchymateuze als allogene stamcellen kunnen de functie van het hart bij ischemisch hartfalen verbeteren.
Gehaaste patiënten
Het werkingsmechanisme van die cellen is niet bekend. Lange tijd hebben we gedacht dat ze zich in het hart vestigen, er zich vermenigvuldigen en zo nieuw weefsel vormen. Sommige onderzoekers denken echter dat er maar weinig cellen differentiëren tot hartweefsel, maar dat ze de regeneratie via andere mechanismen stimuleren. Ze zouden bijvoorbeeld een paracriene werking kunnen hebben met productie van een aantal groeifactoren. Vanuit ethisch standpunt rijst de vraag in hoeverre het belangrijk is om eerst het precieze werkingsmechanisme te ontrafelen voor verdere studies zouden worden uitgevoerd. Sommigen vinden dat wenselijk, anderen zien er de noodzaak niet van in. Feit is wel dat de patiënten gehaast zijn om die nieuwe technieken uit te proberen. Het werkingsmechanisme zal ze worst wezen.