Neemt de incidentie van endocarditis weer toe?
Een presentatie van wetenschappers van een tandheelkundig instituut voor kliniek en translationele research heeft de gemoederen beroerd. Maar bij nader inzien moet de studie toch worden genuanceerd, maar dat doet niets af aan de waarde ervan.
Hoe kan je de evolutie van de incidentie van infectieuze endocarditis evalueren, wetende dat infectieuze endocarditis een vrij zeldzame ziekte is waarvan de aangifte niet verplicht is? In die omstandigheden wordt het moeilijk om betrouwbare statistieken op te stellen. Vorsers van de Universiteit van Sheffield (VK) zijn op een origineel en misschien zelfs geniaal idee gekomen voor een studie, die misschien wel aanvechtbaar is, maar die de bestaande richtlijnen misschien toch op de helling zet.
Antibiotica en de tandarts
De frequentste verwekker van infectieuze endocarditis is Streptococcus viridans, een bacterie die in de mond zit en bij invasieve tandheelkundige ingrepen via het bloed het hart bereikt. Martin Tornhill et al. zijn daarom uitgegaan van de veronderstelling dat het profylactische voorschrijven van antibiotica een maatstaf van de incidentie van infectieuze endocarditis zou kunnen zijn. Ze hebben daarom het voorschrijven van antibiotica en de gevallen van endocarditis die zich in de school voor tandheelkunde van hun ziekenhuis werden geregistreerd, onder de loep genomen. Ze hebben daarbij een stijging van de frequentie van infectieuze endocarditis vastgesteld vanaf het jaar 2008, het jaar van publicatie van de richtlijnen van het NICE (National Institute for Clinical Excellence) die aanraden spaarzaam om te gaan met antibiotica. Na 2008 werden effectief duidelijk minder antibiotica voorgeschreven. Moeten we dus weer vaker profylactisch antibiotica voorschrijven? Toeval of niet, maar het NICE heeft aangekondigd dat de richtlijnen binnenkort zullen worden herzien.
En tandenpoetsen?
De cardioloog Dhruv Kazi (VS), die van de American Heart Association de opdracht had gekregen om commentaar te geven op die studie, stelt zich genuanceerder en voorzichtiger op. Eerst zei hij zeer hoffelijk hoe moeilijk het is om een dergelijke studie uit te voeren en daarna maakte hij minstens drie opmerkingen. Ten eerste, endocarditis wordt niet alleen veroorzaakt door stomatologische ingrepen. Ten tweede, mensen die regelmatig hun tanden poetsen, lopen vijfmaal meer kans om een tijdelijke bacteriëmie te ontwikkelen dan patiënten die af en toe tandheelkundige ingrepen ondergaan. Ten derde, de registratie in Groot-Brittannië gebeurt maar om de tien jaar. Daartussen kunnen de ramingen ver afwijken van de demografische werkelijkheid, wat kan uitmonden in verkeerde epidemiologische ramingen. Voorzichtigheid blijft dus geboden bij het interpreteren van de gegevens.