Psychose met of zonder cannabis
Psychose die optreedt bij cannabisgebruik lijkt een aparte vorm van een eerste psychose te zijn, zo blijkt uit een studie die recent in het American Journal of Psychiatry werd gepubliceerd.
Cannabis is wereldwijd de meest gebruikte drug en er wordt algemeen aangenomen dat het gebruik bijdraagt aan het risico op zowel kortdurende psychosen, als op chronische psychotische stoornissen.
CAP versus NCAP
Cannabisgebruik is een bekende risicofactor voor psychose, maar het blijft onduidelijk of cannabis gerelateerde psychose (CAP) wezenlijk verschilt van niet-cannabis gerelateerde psychose (NCAP). In een prospectieve studie werden mannen die in het ziekenhuis waren opgenomen voor een nieuw ontstane psychose met bevestigd gebruik van cannabis (CAP, N=66) vergeleken met mannen zonder cannabisgebruik (NCAP, N=53). De patiënten werden bij het begin van de opname en na vier weken verblijf in het ziekenhuis met een gestandaardiseerde behandeling, beoordeeld met behulp van cognitieve testen (CogState Schizophrenia Battery, Hopkins Verbal Learning Test), elektro-encefalografie (EEG), de Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), de Calgary Depression Rating Scale (CDRS) en de Young Mania Rating Scale (YMRS).
Ander profiel bij opname
Bij opname waren patiënten met een aan cannabis gerelateerde psychose (CAP) jonger, hadden ze minder jaren onderwijs genoten en hadden ze minder psychiatrische voorgeschiedenis dan patiënten met een psychose die niet met cannabis werd geassocieerd (NCAP). In vergelijking met patiënten met NCAP vertoonden patiënten met CAP bij opname lagere PANSS-negatieve en totale scores, maar meer depressieve (CDRS) en manische (YMRS) symptomen.
De twee groepen vertoonden bovendien verschillen in de corticale hersenactiviteit met in de CAP-groep een significant hogere spectrale vermogensdichtheidsexponent in het EEG, een indicator voor de balans tussen excitatie en inhibitie (E/I) in de hersenschors.
Na vier weken behandeling
De CAP-groep vertoonde na vier weken opname en behandeling een significante cognitieve verbetering waarbij de samengestelde scores voor deze groep op de Cognitive State Schizophrenia Battery stegen van -0,26 naar 0,04. In de NCAP-groep was dit niet het geval, ondanks het ontbreken van groepsverschillen bij opname. De psychosesymptomen verbeterden bij beide groepen door de behandeling, maar de CAP-groep vertoonde een grotere verbetering in stemmingssymptomen.
Enkele kanttekeningen bij het onderzoek: het omvatte alleen mannen en er waren maar follow-upgegevens beschikbaar voor 16 CAP-deelnemers, tien werden opnieuw opgenomen vanwege een verergering van de psychose na opnieuw cannabis gebruikt te hebben, terwijl terugval zeldzaam was onder degenen die abstinent bleven.
Aparte groep psychosen
Psychose bij cannabisgebruik lijkt op basis van cognitieve testen, stemmingssymptomen en EEG een duidelijk apart profiel te hebben en zich te onderscheiden van andere vormen van psychose. Omdat het aantal patiënten blijft toenemen, stelden de onderzoekers dat verder onderzoek nodig is om de bevindingen te bevestigen en te bepalen of psychose gerelateerd aan cannabis een duidelijk tijdsverloop, een specifieke respons op bestaande behandelingen en een specifieke prognose heeft.
Bron: D'Souza DC, et al. Cognitive, Electrophysiological, and Behavioral Presentation of First-Episode Psychosis with or without Cannabis Exposure. Am J Psychiatry. 2026 Jun 3:appiajp20250726. doi: 10.1176/appi.ajp.20250726.