Naar een halvering van het aantal biopsies?
De PRIMARY2-studie is uitgevoerd bij patiënten met een PI-RADS-score van 2 of 3 bij MRI, moeilijke gevallen dus. Dankzij een PSMA-PET-CT-scan kon het aantal biopsies in die studie worden gehalveerd.
Bij de opsporing en het diagnosticeren van prostaatkanker is het aantal biopsies al sterk gedaald dankzij MRI. Moderne beeldvorming met een PSMA-PET-CT-scan zou nog verder kunnen gaan. “We hebben onze studie uitgevoerd bij patiënten met een PI-RADS-score van 2 of 3 bij MRI”, aldus James Buteau, specialist nucleaire geneeskunde in het Peter MacCallum Cancer Center in Victoria (Australië).(1) “Wegens een sterk klinisch vermoeden wordt bij die patiënten vaak een biopsie uitgevoerd. Bij die patiënten is de waarschijnlijkheid van een klinisch significante prostaatkanker bij biopsie echter laag en is de waarschijnlijkheid van een niet-betekenisvolle tumor hoog.”
Opzet van de PRIMARY2-studie
De vorsers hebben 660 patiënten met een gemiddeld PSA-gehalte van 5,2 ng/ml en een PI-RADS-score van 2 (51%) of 3 (49%) in twee groepen ingedeeld. Bij de patiënten van de controlegroep werden stelselmatig transperineale prostaatbiopsies uitgevoerd. Bij de patiënten van de experimentele groep werd een PSMA-PET-CT-scan van het bekken uitgevoerd. Bij de patiënten van de experimentele groep met een PRIMARY-score van 3-5 (positief) werden ook biopsies uitgevoerd; bij de patiënten met een PRIMARY-score van 1-2 (negatief) werd geen biopsie uitgevoerd en werd het PSA-gehalte gevolgd.(2)
Zeer positieve resultaten
Bij 49% van de patiënten in de experimentele groep kon dankzij de PSMA-PET-CT-scan worden afgezien van biopsies zonder het risico te lopen iets over het hoofd te zien. De frequentie van klinisch significante prostaatkanker(3) was immers niet lager dan in de controlegroep: respectievelijk 12% en 16%, dus een verschil van 3,7%, een weinig significant verschil”, commentarieert dr. Buteau. De frequentie van niet-betekenisvolle prostaatkanker was 14% in de experimentele groep en 32% in de controlegroep.
Met andere woorden, dankzij een PSMA-PET-CT-scan kon het aantal biopsies worden gehalveerd zonder de kansen van de patiënt in het gedrang te brengen en tevens werden dan minder gevallen van klinisch niet-betekenisvolle prostaatkanker gesteld, waarvoor meteen een actieve bewaking kan worden gestart.
De uitdaging van klinische implementering
Naast de theoretische beperkingen van de PRIMARY2-studie en het feit dat die resultaten nog op langere termijn moeten worden bevestigd, roept de uitvoering van een PSMA-PET-CT-scan in het diagnostische traject toch een aantal vragen op: een aantal patiënten zal toch met angst blijven zitten; wat met de aanvaardbaarheid van een theoretische non-inferioriteitsmarge (in de PRIMARY2-studie vastgelegd op 10%); wat met de kosteneffectiviteit, en is dat haalbaar in een gezondheidszorgstelsel, dat sowieso al zwaar onder druk staat?
Referenties:
1. J. Buteau, Impact of [68Ga]Ga-PSMA-11 PET/CT in the diagnosis of prostate cancer in men with equivocal or non-suspicious findings on multi-parametric MRI (PRIMARY2): a multi-centre, phase III, randomised trial, gepresenteerd op het EAU26-congres op 13 maart 2026.
2.De PRIMARY-score is een schaal van 5 categorieën, 5 punten die wordt gebruikt bij 68Ga-PSMA-PET-CT-scan om een klinisch significante prostaatkanker op te sporen. Die score is ontwikkeld in het kader van de PRIMARY-studie en is in latere studies bekrachtigd.
3. Een klinisch significante prostaatkanker wordt gedefinieerd als een prostaatkanker met een gleasonscore 3 + 4 (4 ≥ 10 %) = 7 of hoger bij een transperineale biopsie.
***relance***
U vindt het volledige artikel in ons dossier over het EAU26-congres in de AK Specialist Update Urologie van mei
