Column

Iedereen gelijk voor de wet? Vergeet het

“Bij de mutualiteit hebben ze gezegd dat het wel in orde komt.” Het is een zin die apothekers intussen reflexmatig wantrouwen. Want wat volgt, is vaak geen geruststelling maar een factuur. Duizenden euro’s die eerst voorgeschoten moeten worden, in afwachting van een attest dat ergens in een administratieve mallemolen vastzit. De patiënt kijkt hoopvol, de apotheker slikt even, en neemt – alweer – het risico. Solidariteit, heet dat dan.

Laat ons duidelijk zijn: zorg is een gedeelde verantwoordelijkheid. Zorgverleners, overheid en mutualiteiten vormen samen het fundament. Maar wie vandaag beweert dat iedereen gelijk is voor de wet, kijkt selectief weg. Want zodra het over lasten, regels en verantwoordelijkheid gaat, gelden er blijkbaar andere spelregels voor wie “in de juiste zuil” zit.

Neem de fiscale privileges. Waar private verzekeraars belastingen betalen op bepaalde producten, blijven mutualiteiten buiten schot. De opgebouwde reserves? Die financieren zonder veel gêne extraatjes voor leden. Reizen, voordelen, cadeaus. Allemaal perfect legaal en tegelijk fundamenteel oneerlijk.

'Transparanter, eerlijker en consequenter beleid is geen ideologische luxe.'

Of kijk naar de apotheeksector. Coöperatieve ketens, geboren uit ziekenfondsen, spelen een spel dat voor zelfstandigen simpelweg niet te winnen valt. Kortingen op terugbetaalde geneesmiddelen, verpakt als marketing, maar allesbehalve transparant. Verlieslatende structuren die overeind blijven via interne constructies. En ondertussen regelgeving die zogezegd concurrentie moet beschermen, maar in de praktijk de deur openzet voor schaalvergroting ten koste van de kleine speler.

En dan is er nog de controle op ziekteverlof. Een kerntaak, zo heet het. Maar een jarenlang verborgen rapport toont dat die controle structureel faalt. Te snel akkoord met onvolledige dossiers, grote regionale verschillen in re-integratie en een systeem waarin controleur en belanghebbende samenvallen. Rechter én partij. Wie verzint zoiets?

De echte vragen blijven liggen. Waarom geen flexibele arbeidsintegratiejobs die mensen veilig laten terugkeren? Waarom geen duidelijke scheiding tussen controle en financieel belang? Waarom blijft cliëntelisme de olifant in de kamer?

De gezondheidszorg verdient beter dan dit. Transparanter, eerlijker en consequenter beleid is geen ideologische luxe, maar een noodzaak. Want zolang sommige spelers de regels mogen buigen, blijft “iedereen gelijk voor de wet” niet meer dan een lege slogan.

En daar wordt uiteindelijk niemand gezonder van.