Antibiotica per eenheid
Tegen eind volgend jaar leveren apothekers geen verpakkingen van antibiotica meer af aan hun cliënten, maar de door de arts voorgeschreven hoeveelheden. Dat is een van de maatregelen die de FAGG in de verf zette naar aanleiding van de World Antimicrobial Resistance Awareness Week 2023.
De antiobioticaverpakkingen bevatten vaak meer pillen dan de patiënt voor zijn behandeling moet nemen. In België worden in de ambulante zorg meer antibiotica gebruikt dan het Europese gemiddelde. Deze maatregel moet voor een stuk helpen de overconsumptie te verminderen.
Doordat mensen met ongebruikte pillen blijven zitten neemt de kans op zelfmedicatie ook toe. Daarnaast bestaat het risico dat deze antibiotica in het milieu terechtkomen. Dat alles vergroot het gevaar van antimicrobiële resistentie - dat ook vandaag al maakt dat antibiotica niet meer werkzaam zijn tegen sommige pathogenen.
Ook minister van Volksgezondheid en Sociale Zaken, Frank Vandenbroucke, kondigt naar aanleiding van de Awareness Week deze maatregel aan. Over hoe dit concreet moet verlopen, wordt geen uitleg gegeven. Wel geeft het FAGG aan dat het bij de aflevering per eenheid het zaak is de traceerbaarheid van de middelen te blijven verzekeren.
Begin deze week verscheen trouwens een indicator voor huisartsen in het Belgische Staatsblad die ervoor moet zorgen dat huisartsen 40% minder antibiotica voorschrijven. De indicator bevat een maximumpercentage van het aantal patiënten aan wie een huisarts redelijkerwijze antibiotica kan voorschrijven - berekend op het totaal aantal patiënten dat van hem een geneesmiddelenvoorschrift krijgt.
Daarnaast is er een maximumpercentage voor het aantal voorschriften met de combinatie amoxicilline en clavulaanzuur, en voor tweedelijnsantibiotica in het algemeen (naast de genoemde combinatie ook chinolonen, cefalosporines en macroliden).
Het Riziv wacht af wat de indicator precies oplevert. Huisartsen die de 'waarschuwingspercentages' overschrijden zullen om uitleg kunnen gevraagd worden over waarom ze zoveel (tweedelijns)antibiotica voorschrijven.
Bij de maatregelen die het FAGG aankondigt zit er ook een die het gebruik van antibiotica in de diergeneeskunde moet aan banden leggen. Dierenartsen zullen vanaf 1 september 2024 verplicht zijn om bij elk dier een 'antibioticumgevoeligheidstest' of 'antibiogram' uit te voeren voordat ze een 'kritiek' antibioticum toedienen.
Het FAGG waarschuwt nogmaals tegen het gebruik van ongecontroleerde antibiotica. Vooral tijdens de pandemie is vanuit India en China een illegale invoer van antibiotica tot stand gekomen. Er is geen enkele garantie over de betrouwbaarheid, de samenstelling en de effectiviteit van deze middelen - die belangrijke verontreinigingen kunnen bevatten. De Speciale Onderzoekseenheid controleert zeer streng op deze middelen.
Ten slotte wil de FAGG ook de toegang tot antibiotica verzekeren. Het heeft een lijst opgesteld van essentiële antimicrobiële geneesmiddelen - gebaseerd op aanbevelingen van de WHO.
De lijst dient als referentie om de huidige stand van zake te bepalen. Op basis van een analyse wil het FAGG een nauwe samenwerking met de vergunningshouders opzetten om een maximale beschikbaarheid te garanderen - en geneesmiddelen die mogelijk ontbreken beschikbaar te maken voor Belgische patiënten.