Zware pijnstillers nog altijd te snel voorgeschreven
Opioïden worden in ons land nog altijd te snel en te onzorgvuldig voorgeschreven. Dat concludeert Yael Ekstein (Universiteit Antwerpen) na een onderzoek van 1.000 voorschriften in Belgische apotheken.
De studie van Ekstein ging na of de juridische aspecten van de voorschriften worden nageleefd. Het is de eerste keer dat dergelijk onderzoek in België gebeurt. De resultaten verschenen in Tijdschrift voor Geneeskunde en Gezondheidszorg.
Opioïden zijn pijnstilers, oorspronkelijk op basis van opium, zoals morfine. Er bestaan lichte varianten, maar ook veel sterkere synthetische varianten zoals fentanyl - 30 tot 50 keer sterker dan heroïne. "Verslaving en misbruik loeren dan ook om de hoek", legt Ekstein uit.
Vervalsingen
Om de zorgvuldigheid bij het voorschrijven van sterke opioïden na te gaan, verzamelde Ekstein in 14 apotheken gegevens van meer dan 1.000 voorgeschreven verpakkingen. Een op de vier onderzochte voorschriften was op papier opgesteld. "Daarvan voldeed slechts drie procent aan alle juridische vereisten", aldus de onderzoekster. De masterstudente werkt ondertussen als apotheker.
"De dosis en het aantal eenheden moet voluit worden geschreven om vervalsingen tegen te gaan", legt Ekstein uit. "Een belangrijk deel van de voorschrijvende artsen doet dat niet altijd." De grotere groep elektronische voorschriften was juridisch gezien vaker in orde, al toch ontbrak ook daar bij een op de zeven voorschriften de dosering die de patiënt moet hanteren.
"De opioïdenepidemie in de Verenigde Staten heeft duidelijk aangetoond dat het aanbevolen is om steeds de laagst werkzame dosis opioïden voor te schrijven", aldus nog Ekstein. "Hoge doseringen worden best vermeden of voorzien van extra begeleidingsmaatregelen. Maar, uit ons onderzoek bleek echter dat voorschriften voor fentanyl gemiddeld overschrijden wat we als veilig beschouwen. Geen geruststellend gegeven."
Op korte termijn
In de toekomst zou het een idee kunnen zijn om alleen mee te geven wat de patiënt op korte termijn echt nodig heeft. Dat werd onlangs opgenomen in een wetsvoorstel in het parlement. In andere Europese landen is deze maatregel al in werking.
Het gebruik van de vijf belangrijkste opioïden steeg met 82% in ons land tussen 2006 en 2017. "In het belang van de patiëntveiligheid moet het opmaken van voorschriften voor opioïden zorgvuldiger gebeuren. Met deze analyse willen we niemand met de vinger wijzen, maar het toont aan dat er door sommigen te laks wordt omgegaan met opioïden", besluit Ekstein.
Persbericht Belga