Ziekenhuisapotheken op netwerkniveau getild
Vanaf 2023 komt er voor geneesmiddelen een forfait per pathologie in plaats van het huidige, op de case mix van het ziekenhuis gebaseerde forfait. Zeer dure medicijnen vallen daar wel buiten. Ziekenhuisapotheken worden naar het netwerkniveau getild en de kostenberekening ervan wordt herzien.
Eind januari maakte minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) zijn langverwachte plannen voor een hervorming van de ziekenhuisfinanciering bekend. Dat blijft ook voor de apotheken, goed voor circa een vijfde van de ziekenhuisinkomsten, niet zonder gevolgen.
Zo wil de ministeriële nota alle ondersteunde functies - en dus ook de ziekenhuisapotheek - gezamenlijk en op netwerk- niveau organiseren. De wetgeving laat nu al toe om binnen een gestructureerd samenwerkingsverband bepaalde functies zoals de bereiding en verpakking van geneesmiddelen of sterilisatie gezamenlijk te organiseren. Die mogelijkheid wordt verder uitgebreid.
Pathologiefinanciering
Een essentieel element in de hervorming is de invoering van een all-in pathologieforfait per opname. Dat bestaat al voor laagvariabele zorg en het wordt uitgebreid. Het heet dat de berekening eenvoudiger en transparanter is dan de huidige ingewikkelde methode. Het vaste bedrag zal ook de kost van geneesmiddelen en medische hulpmiddelen omvatten. In het algemeen wil Vandenbroucke de pathologieforfaits invoeren op 1 juli 2025; voor geneesmiddelen gaat hij harder. Zo zou al vanaf 2023 een forfait per pathologie de huidige op de case mix van het ziekenhuis gebaseerde geneesmiddelenforfaits vervangen.
Wel stelt de nota dat de Commissie Tegemoetkoming Geneesmiddelen nog moeten adviseren over de noodzaak om de exclusielijst te updaten. Die lijst bestaat uit medicijnen die niet forfaitair maar volgens verbruik vergoed worden. Afhankelijk van het antwoord op die vraag kunnen eventueel geneesmiddelen in het internistisch dagziekenhuis geforfaitariseerd worden.
Verouderde parameters
Vandenbroucke voorziet in een specifieke regeling voor de financiering van hoge risico's. De variabiliteit in kosten per opname is immers te groot en te onvoorspelbaar om ze in een forfait te vatten. Dure geneesmiddelen of medische hulpmiddelen worden uitgesloten bij de berekening van de gemiddelde bedragen per diagnosegerelateerde groep. Ze worden afzonderlijk vergoed.
De overheid gaat ook de financieringsregels voor niet rechtstreeks aan zorg gerelateerde werkingskosten van het ziekenhuis herzien. Onder meer verwijst de nota naar de ziekenhuisapotheek (B5 in het Budget Financiële Middelen). De kostberekening daarvan gebeurt nu op basis van verouderde parameters, zo luidt het. Ze zijn aan herziening toe. Dat alles moet wel gebeuren binnen het huidige Budget Financiële Middelen. Extra geld is er niet.
In 2019 besteedde de ziekteverzekering 2,579 miljard euro aan geneesmiddelen in het ziekenhuis en 424 miljoen aan medicijnen voor in het ziekenhuis opgenomen patiënten. Dat laatste cijfer is stabiel maar de uitgaven voor ambulante patiënten in het ziekenhuis stijgen sterk - op jaarbasis varieerde dat tussen 2017 en 2019 tussen 16 en 21%.