Levende netwerken

Eagleman is neurowetenschapper aan Stanford University en auteur van onvolprezen en originele boeken over hersenen en bewustzijn zoals Sum en Incognito. Hij smeedt de nieuwste inzichten over de plasticiteit van het brein tot een neologisme. Hij wil voorbij de computeranalogieën van software en hardware en introduceert 'liveware' als basisconcept voor ons zenuwstelsel, dat zich voortdurend 'herweeft' op maat van belevenissen en gebeurtenissen.

De originele Engelse titel Livewired is moeilijk te vertalen en met een knipoog naar Heraclitus werd gekozen voor Stroom. Zoals je nooit twee keer in dezelfde stroom kan stappen, zo veranderen ook onze hersenen in de loop van ons leven terwijl we dezelfde mens blijven. Elders gaat jammer genoeg de vertaling de mist in waardoor de scherpzinnige en innovatieve formuleringen van Eagleman verloren gaan of zelfs fout worden weergegeven.

In een fascinerende en meeslepende boek gebruikt Eagleman treffende en vaak minder bekende gevalstudies en experimenten uit het hersenonderzoek om te illustreren hoe onze hersenen onder invloed staan van de omgeving waarin ze functioneren. Hoe ze zich verrassend snel kunnen aanpassen aan verandering. Zoals aan een speciale fiets die naar rechts zwenkt als je het stuur naar links draait. Of aan een hemisferectomie. Of aan het verwerken van visuele informatie via gehoor of tast.

Dankzij een dynamisch, informatiezoekend, voorspellingen genererend, zichzelf herbedradend systeem kunnen we in een complexe, veranderende wereld overleven. Het maakt het soms zelfs mogelijk om fysieke of psychische schade aan de hersenen te overleven. Het verklaart onze grote leervaardigheid of posttraumatische stoornissen.

We denken vaak dat onze ik en de wereld daarbuiten twee aparte entiteiten zijn. Eagleman laat zien dat wie wij zijn het resultaat is van een levenslange interactie met onze omgeving, met onze vrienden en vijanden, onze cultuur en ons tijdperk. Wij zijn nauw verweven met de rijke context waarin we ingebed liggen.