Vermageren met voedingssupplementen?
Op het laatste Europese congres over obesitas werden twee literatuuroverzichten gepresenteerd die concluderen dat er onvoldoende bewijzen zijn om voedingssupplementen en planten aan te raden om te vermageren.
Dat is het grootste wereldwijde onderzoek van voedingssupplementen en planten om te vermageren dat ooit is uitgevoerd. De auteurs van die twee studies hebben 121 gerandomiseerde, placebogecontroleerde studies bij in het totaal bijna 10.000 volwassenen geselecteerd. Ze werden gepresenteerd op het laatste Europese congres over obesitas dat online heeft plaatsgevonden van 10 tot 13 mei.
Op basis van planten
Australische vorsers hebben de literatuur doorgenomen tot in augustus 2018 en hebben dan een meta-analyse uitgevoerd uitgaande van 54 gerandomiseerde studies die het effect van voedingssupplementen op basis van planten bij het vermageren hebben vergeleken met dat van een placebo bij 4.331 gezonde volwassenen met overgewicht of obesitas. Een vermagering met minstens 2,5 kg werd als klinisch significant beschouwd.
De auteurs hebben de volgende planten geanalyseerd: groene thee, Garcinia cambogia en mangistan, witte bonen, zeedruif (Ephedra), Afrikaanse mango, Veldt-druif (wordt in de traditionele Indische geneeskunde gebruikt), zoethout en gezegende distel (wordt in de ayurvedische geneeskunde gebruikt).
Resultaten? Enkel met witte bonen was het gewicht meer gedaald dan met de placebo (1,61 kg). Het verschil was statistisch significant, maar niet klinisch relevant. "Preparaten met een combinatie van Afrikaanse mango, Veldt-druif, gezegende distel uit West-Indië en mangistan hebben veelbelovende resultaten opgeleverd, maar die werden onderzocht in hoogstens drie studies, en de studieopzet en de rapportering van die studies waren van lage kwaliteit. Voorzichtigheid is dus geboden bij het interpreteren van die resultaten", vinden de auteurs van de studie.
Verder onderzoek
In een ander systematisch literatuuroverzicht van studies gepubliceerd tot in december 2019, hebben de auteurs 67 gerandomiseerde studies geselecteerd die het effect van voedingssupple- menten bestaande uit bestanddelen van natuurlijke oorsprong bij het afvallen hebben vergeleken met een placebo bij 5.194 gezonde volwassenen met overgewicht of obesitas.
De onderzochte voedingssupplementen waren chitosan (dat de absorptie van vetten en koolhydraten zou blokkeren), glucomannan (een oplosbare vezel in de wortel van olifantenyam, konjac, die het verzadigingsgevoel verhoogt), fructanen en geconjugeerd linolzuur (dat de hoeveelheid vetten in het lichaam zou verminderen).
Het gewicht daalde meer met chitosan (-1,84 kg), glucomannan (-1,27 kg) en geconjugeerd linolzuur (-1,08 kg) dan met de placebo. Die verschillen waren statistisch significant, maar niet klinisch relevant. "Sommige voedingssupplementen waaronder gewijzigde cellulose (die een verzadigingsgevoel geeft) en het extract van sap van bloedappelsienen hebben veelbelovende resultaten opgeleverd, maar werden maar in één studie onderzocht. Verder onderzoek is dus vereist voor we die voedingssupplementen kunnen aanbevelen om af te vallen", schrijven de vorsers.
Onvoldoende bewijzen
"Supplementen op basis van planten en voedingssupplementen kunnen een snelle oplossing lijken voor gewichtsproblemen, maar de mensen moeten er zich van bewust zijn dat er maar weinig over bekend is. Er zijn zeer weinig studies van goede kwaliteit uitgevoerd en ook is zeer weinig onderzoek uitgevoerd naar de werkzaamheid op lange termijn. Veel studies zijn uitgevoerd bij een klein aantal proefpersonen, de studieopzet was niet goed en in sommige wordt de samenstelling van de onderzochte voedingssupplementen niet eens vermeld. Daartegenover staan de enorme groei van de industrie en de populariteit van die producten. Er is dan ook dringend nood aan grote, goed ontworpen studies om de veiligheid en de werkzaamheid ervan bij het afvallen te bewijzen", concludeert een van de auteurs, Erica Bessell (Universiteit van Sydney, Australië).
Er is dringend nood aan grote, goed ontworpen studies om de veiligheid en de werkzaamheid van supplementen bij het afvallen te bewijzen
EurekAlert, 8 mei 2021
Op weg naar nutrivigilantie
Sinds 2009 beschikt Frankrijk over een systeem van nutrivigilantie, dat tot doel heeft de veiligheid te verbeteren door snelle opsporing van eventuele bijwerkingen bij inname van voedingssupplementen, voedingsmiddelen of dranken met extra vitamines en mineralen, plantenextracten, aminozuren enz., nieuwe voedingsmiddelen en nieuwe ingrediënten (fytosterolen, guargom, nonisap, chiazaad, droge pulp van de baobabvrucht,...) en producten voor speciale doelgroepen (zuigelingen, ondervoeding, ...).
Gezondheidswerkers (artsen, apothekers, diëtisten,...), fabrikanten en distributeurs en particulieren kunnen online bijwerkingen rapporteren op nutrivigilance-anses.fr. Een werkgroep registreert en analyseert die bijwerkingen (oorzakelijk verband, ernst). Als de waarschijnlijkheid van een oorzakelijk verband hoog is en de bijwerking ernstig, waarschuwt het Agence nationale de santé (Anses) de overheden zodat die maatregelen kan nemen: controle van de producten, wijziging van het etiket of de reglementering, uit de handel nemen. Het agentschap publiceert ook wetenschappelijke adviezen en aanbevelingen.
Sinds 2009 zijn meer dan 5.000 meldingen geregistreerd. In 12 gevallen werd het oorzakelijk verband zeer waarschijnlijk geacht en was de bijwerking ernstig. Het agentschap heeft ook 15 adviezen gegeven over het risico van consumptie van bepaalde stoffen in voedingssupplementen (spiruline, luteïne, rodegistrijst, glucosamine, chondroïtine, melatonine,...), in voedingssupplementen voor sporters, zwangere vrouwen, 'energiedranken' en dranken voor zuigelingen jonger dan één jaar. 90% van de meldingen in 2016 die als ontvankelijk werden beoordeeld, betrof voedingssupplementen (afvallen in 15% van de gevallen). 36 tot 52% van de gevallen die jaarlijks worden aangegeven, wordt als ernstig beschouwd. Net zoals voor geneesmiddelen worden de bijwerkingen van voedingssupplementen onvoldoende geregistreerd.
www.anses.fr