Alcoholgebruik vooral bij vrouwen zorgwekkend
De meeste apothekers bevinden zich qua alcoholgebruik in risicozone 1, wat inhoudt dat ze niet of zeer beperkt drinken. Zorgwekkend is wel dat meer dan een op de acht maandelijks meer dan zes glazen drinkt op eenzelfde gelegenheid. Professoren Kris Van den Broeck en Geert Dom analyseren de enquêteresultaten.
"Wat alcoholgebruik betreft, scoort de overgrote meerderheid van de respondenten (85%) in risico- zone 1, wat betekent dat ze zo goed als niet drinken", stelt prof. Kris Van den Broeck (UAntwerpen). "Een op de zes (14%) bevindt zich in risicozone 2. Daarmee flirten ze met wat aanvaardbaar is volgens de norm die vandaag gehanteerd wordt - hoogstens tien eenheden per week, met minstens twee alcoholvrije dagen. De resterende 1% houdt er een zorgwekkend alcoholgebruik op na (risicozone 3 en 4). Voor deze groep is nauwkeurig diagnostisch onderzoek zeker op zijn plaats, en wellicht ook meer therapeutische omkadering."
"Meer zorgwekkend is dat meer dan 13% minstens op maandelijks basis meer dan zes eenheden drinkt op eenzelfde gelegenheid - een kwart onder hen doet dat zelfs wekelijks. Dat is een indicator voor 'binge drinking' en dat is niet ongevaarlijk", waarschuwt de Antwerpse prof. "Als mensen binge drinken om snel te ontsnappen aan dagelijkse stress, kan het een opstap voor verslaving zijn. Typisch is het gebruik buiten deze periodes tamelijk sober, alsof de stress wordt onderdrukt en er dan plots een grootste ontsnapping wordt gerealiseerd."
Dames, opgelet
Psychiater prof. Geert Dom (UA), die deze enquête wetenschappelijk begeleidde, wijst op de hoge respons van vrouwelijke apothekers - 75%. "Dat is mogelijk een bias. Tegelijk vertaalt het vermoedelijk ook de sterke vervrouwelijking van het beroep."
Parallel aan het opnemen van professionele rollen door vrouwen lijkt ook het gebruik van alcohol door vrouwen te verschuiven, merkt hij op. "Dat zowel wat betreft attitude naar gebruik toe als effectieve gebruikspatronen. Die tendens stellen we de laatste 20 jaar in de hele Westerse wereld vast: meer vrouwen lijken alcohol te gaan gebruiken en dat blijkt zich in alle leeftijdsgroepen voor te doen. Cijfers van het IMA tonen dat, wat betreft binge drinking en spoedopnames voor alcoholintoxicatie, op erg jonge leeftijd, er nog nauwelijks gender verschillen zijn. Daarnaast tonen prevalentiestudies ook dat alcoholgebruik bij hoogopgeleide vrouwen op middelbare leeftijd toeneemt. Tot slot toont een heel recente studie in Noorwegen ook een toename van alcoholgebruik bij de generatie 'oudere' vrouwen."
Gekoppeld daaraan zijn er ook signalen dat het aantal vrouwen met alcoholproblemen toeneemt, stipt prof. Dom aan. "Hoewel alcoholproblemen de laatste jaren gestaag blijken toe te nemen, is deze toename het meest uitgesproken bij vrouwen. Een groot opgezette studie in de VS toonde over een periode van tien jaar een toename van alcoholafhankelijheid bij vrouwen met 80%."
Hoogopgeleid
Dat bredere gebruik van alcohol bij (hoogopgeleide) vrouwen vinden we dan ook terug in de huidige enquête, zowel bij de apothekers als bij de artsen. Prof. Dom: "Op zich is het geen probleem dat meer vrouwen alcohol gebruiken. De enquête toont dat de meeste respondenten op een laag risisco scoren wat betreft alcoholgebruik. Vanuit volksgezondheidsperspectief blijft de regel evenwel dat hoe hoger het gebruik in de bevolking, hoe groter het risico op alcoholgerelateerde schade. Daarnaast weten we dat vrouwen gemiddeld gevoeliger zijn voor de (medische) schadelijke gevolgen van alcohol dan mannen."
"De bevindingen uit deze enquête onderstrepen nogmaals dat aandacht voor een bewuste én veilige manier van alcoholgebruik meer dan ooit aangewezen is. Voor mannen, uiteraard, maar misschien nog een ietsje meer voor hoogopgeleide vrouwen, zoals jawel,... apothekers", besluit prof. Dom.