Burn-out heeft grotere impact op stress dan omgekeerd

Dat is een van de conclusies van een Duitse studie die onderzoek deed naar de impact van stress op burn-out. De publicatie van deze studie en van dit toch wel nieuwe inzicht dateert van eind vorig jaar. Hoewel er een consensus is dat al dan niet chronische stress op de werkvloer tot een burn-out kan leiden, mogen we de omgekeerde negatieve impact van burn-out op stress niet onderschatten. Integendeel.

17 februari 2021

De onderzoekers zelf spreken van een kip-en-ei-conclusie. Wat was er eerst? Stress of burn-out? Hoe versterken beide situaties elkaar? Dat ze elkaar versterken, staat volgens het team van de Johannes Gutenberg Universiteit in Mainz (Duitsland) buiten kijf: "De impact van burn-out op stress is veel groter dan omgekeerd. Dat betekent in de praktijk dat hoe ernstiger de burn-out van een persoon, hoe meer stress hij/zij zal voelen op het werk, door de tijdsdruk bijvoorbeeld." Werknemers met een burn-out moeten uit die vicieuze cirkel geraken, klinkt het.

Voor het eigen onderzoek analyseerde het Duitse team niet minder dan 48 studies met in totaal 26.319 deelnemers uit de hele wereld, van wie 44% van het mannelijke geslacht en met een gemiddelde leeftijd van 42 jaar. "Een werksituatie kan een burn-out triggeren, maar dat is niet steeds het geval. Burn-out is een traag proces en het uiteindelijke gevoel dat de stress te groot is", aldus wetenschapper Christian Dormann. Fysieke en mentale uitputting is een belangrijk symptoom van een burn-out en daardoor lijkt de kleinste taak onoverkomelijk te zijn. Wat op zich dan eigenlijk weer stress oplevert. Of hoe burn-out stress verergert. En mensen die kampen met een burn-out hebben vaak de haast automatische reflex om wat meer afstand te nemen van de werksituatie, maar dat versterkt de stress dan weer. "We hadden dit omgekeerde effect verwacht, maar waren toch verwonderd over de sterkte van het effect." Het enige dat werknemers kunnen doen is meer controle over hun werk krijgen om op die manier minder stress te moeten ondergaan.

Graag meer onderzoek

De Duitsers vragen niet alleen aandacht voor de hoofdconclusie van hun onderzoek, maar benadrukken toch wel dat er in de toekomst veel meer studies moeten gebeuren naar de impact van burn-out op stress. Onderzoek over dat thema is zo goed als onbestaande, stelden ze vast. Volgens hen kan dat ook nieuwe inzichten opleveren, zowel naar preventie als naar de aanpak en behandeling van burn-outs. Niet verwonderlijk leggen ze hier veel verantwoordelijkheden bij de leidinggevenden op het werk om die vicieuze cirkel en wisselwerking tussen stress en burn-out te doorbreken.