Griepvaccinatie moet zich heruitvinden
Tot april mogen apothekers het griepvaccin zonder voorschrift aan mensen ouder dan 50 verstrekken. Is dit de eerste stap naar een systeem van vaccinatie door de apotheker? Sommige landen hebben al een tijdje die weg ingeslagen.
Vaccinatie door de apotheker is één van de middelen waarover we met de autoriteiten en andere zorgverleners kunnen praten, maar niet de enige, zegt Nicolas Echement (AUP). "Zoals recentelijk werd toegestaan mogen apothekers het vaccin zonder voorschrift aanbieden en ze kunnen de bevolking ook voorlichting en educatie over vaccinatie verstrekken. Maar tegelijk is vaccineren zeker een piste om verder te onderzoeken, waarbij we ook oog moeten hebben voor de structuur en de opleiding die apothekers zullen moeten doorlopen."
"Met het coronavirus verandert alles heel snel. Als men ons nodig heeft om te vaccineren, zijn wij bereid ons op dit scenario voor te bereiden en ons te herscholen. Wij beschikken over het netwerk, de beschikbaarheid, enz. om effectief en snel te kunnen reageren op dit soort problemen."
Strategieën uitbreiden
Het aantal landen waar apothekers mogen vaccineren, neemt gestaag toe. Internationale verenigingen lobbyen en moedigen landen die deze maatregel nog niet hebben genomen aan om dit ook te doen. En met het schrikbeeld van de pandemie voor ogen wordt de druk steeds groter.
"We kunnen het coronavirus nog niet stoppen, maar wat we wel kunnen doen is de negatieve effecten van een combinatie van covid-19 en de seizoensgriep op de gezondheidssystemen in de volgende maanden verminderen. We moedigen de nationale regeringen sterk aan om gebruik te maken van het breed toegankelijke netwerk van apotheken in heel Europa om bij te dragen aan effectieve vaccinatiestrategieën en de vaccinatiemogelijkheden uit te breiden", aldus Duarte Santos, voorzitter van de European Union Pharmaceutical Grouping (EUPG).
De Internationale Farmaceutische Federatie (FIP) is ondertussen begonnen met een lange sensibiliseringscampagne via het 'Transforming Vaccination Globally and Regionally'-programma, wat in december moet uitmonden in de ondertekening van een baanbrekende verbintenis van de FIP en haar lidorganisaties om de vaccinatie wereldwijd en regionaal te hervormen. Verschillende hefbomen worden daarvoor ingezet: een opleiding in vaccinatie tijdens de studies en bijscholingen, de strijd opvoeren tegen anti-wetenschap, desinformatie en vaccinatiebezwaar... Heel wat werk op de plank.
Griep en covid: dubbel gevaar
Eén van de redenen voor de uitvaardiging van dit Koninklijk Besluit is natuurlijk de impact van een co-infectie influenza/covid-19 in te perken. In dit verband heeft de BMJ een studie van het Britse gezondheidsagentschap. Daaruit blijkt dat er bij co-infectie een verhoogd risico op overlijden bestaat.
De onderzoekers analyseerden de gegevens van bijna 20.000 mensen die tussen januari en april 2020 op griep en SARS-CoV2 werden getest. De hoofdvraag luidde: speelt een griepinfectie covid in de kaart? "Het risico om positief te testen op SARS-CoV2 bleek 58% minder groot bij degenen die positief reageerden op influenza, wat wijst op een mogelijke pathogene concurrentie tussen de twee virussen. Maar in geval van co-infectie was het risico op overlijden bijna zes keer hoger dan bij mensen zonder influenza of covid en meer dan verdubbeld in vergelijking met personen met enkel SARS-CoV2."
Vandaar de hypothese van een mogelijk elkaar versterkend effect tussen de twee virussen, ook al lijkt het aantal co-infecties beperkt te zijn door de concurrentie tussen deze virussen. "Er zijn nu aanwijzingen dat co-infectie van influenza en covid-19 slecht nieuws is. Maar één van beide is op dit moment te vermijden door vaccinatie en dat is het belangrijkste", stelt één van de auteurs, Jonathan Van-Tam. - BMJ 2020; 370:m3720