'Masker 19' aan uitbreiding toe
In navolging van Frankrijk en Spanje werkt ook ons land een procedure uit die slachtoffers van partnergeweld de mogelijkheid geeft om via hun apotheker de alarmbel te luiden. Lokale initiatieven bestaan al in Vlaanderen, Brussel en Mons. Al blijken die niet echt van de grond te komen.
De lockdown leidde tot een toename van partner- en huiselijk geweld. De hulplijnen kregen twee tot drie keer meer oproepen binnen dan gemiddeld en 93% van de telefoontjes kwamen van vrouwen die thuis geïsoleerd zaten met de dader. De anonieme hulplijnen kunnen niet tussenkomen in noodsituaties en nodigen de slachtoffers uit om, indien nodig, rechtstreeks de politie te contacteren.
Half maart voerden Frankrijk en Spanje een procedure in die slachtoffers de mogelijkheid biedt om de feiten in de apotheek te signaleren. Als een vrouw vraagt naar een 'masker 19', belt de apotheker onmiddellijk naar een noodnummer.
Bij ons zagen meerdere regionale initiatieven het levenslicht. In Vlaanderen lanceerde VAN samen met het Centrum voor Algemeen Welzijnswerk (CAW) het project 'masker 19'. Idem in een aantal Brusselse gemeenten, in samenwerking met AVB en het OCMW. In de regio rond Mons sensibiliseert de apothekersvereniging UPHOC de leden eveneens voor de problematiek.
Sinds half april ondersteunt de strategische taskforce corona de campagne 'masker 19' en werd een CNK-code in het leven geroepen, om na te gaan of de apotheker een sociale rol kan spelen in het signaleren van huiselijk geweld.
Er komt dus wel degelijk schot in de zaak. Hoog tijd, vinden sommigen wellicht, want we zitten intussen al in de exitfase.
Doorgeefluik
Op 20 mei kwam de thematiek ter sprake in het Brusselse parlement. Op nationaal niveau moesten op 25 mei drie wetsvoorstellen besproken worden, maar de agenda werd jammer genoeg niet gerespecteerd.
De APB licht alvast zijn standpunt toe. "De apotheker speelt een zeer belangrijke sociale rol en staat in de eerste lijn om mensen te oriënteren, niet alleen voor gezondheidsissues maar ook aangaande sociale problemen. Wij zien de apothekers als een oriëntatiepunt voor partnergeweld, voor de concrete opvang moet worden doorverwezen naar de bevoegde diensten", zegt algemeen secretaris Alain Chaspierre.
"We pleiten voor een repertorium op lokaal, provinciaal en regionaal vlak met de betrokken hulpverleners zodat de apothekers, in functie van de situatie, slachtoffers van geweld kunnen doorverwijzen voor een adequate aanpak. Die rol als doorgeefluik kunnen wij opnemen, binnen de limieten van onze bevoegdheden. Die oriënterende rol is overigens beschreven in het meerjarenkader."
"Uiteraard is overleg met onze sector aangewezen zodat de methodologie, de modaliteiten en het doorverwijstraject duidelijk zijn - wanneer contacteer je de politie, is dat de taak van de apotheker,...", benadrukt hij. "We kunnen indien nodig zelfs opleidingen organiseren. Er zijn al projecten aan de gang, zo bijvoorbeeld in Mons. Die kunnen dienen als proef en we kunnen er lessen uit trekken. Zo ook voor de ervaringen in het buitenland."
De APB dringt ten slotte aan op een duidelijke communicatiecampagne naar het brede publiek over deze nieuwe oriënterende rol van de apotheker.
Apotheek als ingangspoort
Uit de eerste rapportering van Farmaflux voor Vlaanderen blijkt dat 16 apotheken in totaal 157 maal de desbetreffende CNK-code hebben geregistreerd.
Dat is weinig, en de vraag is dan ook of het initiatief voldoende gekend is. Al is dit slechts een eerste rapportering en is het niet uitgesloten dat de cijfers nog zullen stijgen, luidt het.
Hilde Deneyer (VAN): "In Vlaanderen merken we dat klanten van de apotheken nog maar weinig beroep op 'masker 19' hebben gedaan. Maar elke keer dat dit wel het geval was, is uiteraard een keer te veel. We zijn ervan overtuigd dat de apotheek als ingangspoort en oriëntatie kan dienen voor huiselijk geweld en detectie van kwetsbaarheid en dit kadert perfect in de sociale rol van de apotheker."
VAN en CAW zetten alleszins in op extra bekendmaking van het initiatief. "Daarnaast is er een maatschappelijke noodzaak, die ook wordt opgepikt door de politiek. Onder meer Vlaams minister Demir nam reeds initiatieven rond huiselijk geweld tijdens de lockdown." VAN en CAW vragen dan ook de ondersteuning van de Vlaamse overheid om 'masker 19' en de toeleiding naar de hulpverlening te ondersteunen en bekend te maken. Daarnaast willen ze extra partners betrekken om het project breder te verspreiden en om te zetten in een duurzaam initiatief.