Woonzorgcentra als achillespees
Als het ergens misliep tijdens de coronacrisis, dan wel in de woonzorgcentra. Een debat ten gronde dringt zich op, vinden Facon en Vlieghe.
Een belangrijke reden waarom het fout ging in de ouderenzorg, is volgens Pedro Facon het gebrek aan coördinatie vanuit één punt, zeker bij de aanvang van de crisis. "En het gaat dan niet over de bevoegdheidsverdeling want ook de ziekenhuizen en de eerste lijn zijn niet zuiver federale of deelstaatbevoegdheid."
Daarnaast stelt hij vast dat ziekenhuizen - "onder meer dankzij de accreditatie" - sterker geprofessionaliseerd zijn dan sommige woonzorgcentra. Ook een noodplanning ontbreekt en dus zijn ze minder goed voorbereid op rampen.
Thuissituatie
Erika Vlieghe wijst op de grotere heterogeniteit van de rusthuissector. "Een aantal centra werken bijna volgens ziekenhuisstandaarden, heel professioneel. Er zijn er echter andere. In tegenstelling tot de - klinisch te controleren - ziekenhuizen vormen wzc's een plaatsvervangende thuissituatie. Mensen wonen er de hele tijd. Dat bemoeilijkte al lang voor Covid-19 de invoering van infectiepreventiemaatregelen. De sector bengelt wat tussen zorg en welzijn. Hij heeft andere belangen, bezorgdheden en bestaffing dan de ziekenhuizen. Een heel goede zelfanalyse over de toekomst is nodig. Wel moeten we vermijden dat de ouderenzorg nog meer klinisch 'gesteriliseerd' wordt. Eerder luidt de vraag: is een wzc wel de beste woonvorm? Moeten we niet naar kleinere wooneenheden gaan?"
Liaisonfuncties
Facon beaamt en stelt vast dat landen die meer hadden ingezet op ouderenzorg in de thuisomgeving daarvan de vruchten plukten. "Maar zelfs als we meer mensen langer thuishouden, dan nog blijven er wzc's bestaan. Vraag is hoe je noodplanning en infectiepreventie en -controle ter beschikking kan stellen van wzc's en de eerste lijn? Samenwerking met de tweede lijn biedt de mogelijkheid om expertise vanuit de ziekenhuizen ter beschikking te stellen."
Een "enorme toekomst" ziet Facon weggelegd voor de ziekenhuisnetwerken. "Daarmee kunnen liaisonfuncties uitgebouwd worden. Vanuit procedures kunnen we bepalen wanneer een wzc, een eerstelijnszone, een instelling voor gehandicapten of jeugdzorg... daarop een beroep kan doen. Dat is cruciaal. Want uiteraard zal niet elk rusthuis of elke eerstelijnszone een infectioloog of een infectiepreventie- en controleteam kunnen aanduiden."