Medische zelftests aan bescheiden opmars toe
Officina-apothekers bieden een toenemend aantal medische zelftests aan. Dat valt af te leiden uit een antwoord van minister De Block op een parlementaire vraag. Veel recente cijfers over aantallen en de aandoeningen waarvoor ze gebruikt worden, zijn er evenwel niet.
Medische zelftests zijn pas sinds november 2016 officieel toegelaten in ons land. Veel cijfer materiaal is er niet. Bij APB verduidelijkt voorzitter Lieven Zwaenepoel dat de gegevens "wel beschikbaar zijn maar dat ze niet vrijgegeven worden omdat ze gecommercialiseerd worden door IQVIA". Het geneesmiddelen agentschap FAGG antwoordt in dezelfde zin. Dat is ook logisch, medische zelftests zijn OTC's en daarvan houdt de overheid geen gegevens bij.
En dus moeten we het stellen met de niet erg recente informatie afkomstig uit het antwoord dat minister Maggie De Block (Open VLD) in januari 2019 gaf op een parlementaire vraag van een jaar eerder (!). Vraagsteller van dienst was CD&V-kamerlid - en ondertussen minister - Nathalie Muylle.
De statistieken die De Block vrijgaf, leren dat er in november/december 2016 enkel hiv-en drugstests op de markt waren - respectievelijk 1.744 en 188 maal gebruikt. 2017 was het jaar van de doorbraak. Toen schoten de medische zelftests als paddenstoelen uit de grond. Qua gebruik waren - naast hiv- en drugtests - tests voor darm kankerpreventie, urineweginfecties en cholesterol echte hits (zie pagina 2).
In het algemeen staan (huis)artsenverenigingen redelijk sceptisch tegenover zelftests. Het antwoord van huisarts-minister De Block aan Nathalie Muylle was eerder positief. Ze stelde dat zelftests passen in een aanpak gericht op preventie en patiëntbetrokkenheid. "Een vroegtijdige behandeling is belangrijk voor de kwaliteit van het zorgtraject. Het betekent ook een besparing voor de sociale zekerheid."
Wel moeten zelftests uiteraard klinisch relevant zijn en voldoende analytische kwaliteit hebben om vals positieven en negatieven te vermijden. De Block: "Op die voorwaarden hebben medische zelftests een meerwaarde voor de volksgezondheid."
Lees verder op blz. 2: Apotheker moet patiënt begeleiden