Apotheker moet patiënt begeleiden
"Officina-apothekers moeten de patiënt kunnen begeleiden bij de interpretatie van de resultaten en erover waken dat zelftests niet onnodig gebruikt worden. Essentieel is dat kwaliteit en traceerbaarheid gegarandeerd worden."
Aldus federaal minister Maggie De Block (Open VLD) in antwoord op een parlementaire tussenkomst van Nathalie Muylle (CD&V) begin 2019. De Block voegde eraan toe dat een door het FAGG gecoördineerde werkgroep "het debat op gang wil trekken over de manier waarop de tests best in de praktijk worden opgenomen."
Breder gebruik
Op voorwaarde dat zelftests en andere innovaties de autonomie van de patiënt bevorderen, is ze er voorstander van. Belangrijk is ook wel dat zelfstandige officina-apothekers een aangepaste opleiding volgen alvorens zelftests af te leveren. De minister werd op haar wenken bediend, ondertussen geven de beroepsverenigingen opleidingen.
"Opvolgtests - en die hebben een ander doel dan zelftests - spelen bijvoorbeeld een rol in de opvolging van chronische patiënten. Bij diabetespatiënten hebben ze hun nut bewezen", aldus nog De Block. Ze wil ze breder gebruiken. "Absoluut noodzakelijk" is dan wel dat patiënten begeleid worden bij de interpretatie van de resultaten en bij de manier waarop op resultaten gereageerd wordt. "Ook moeten we vermijden dat de patiënt de kost van deze tests draagt. Voor de samenleving dient dit minstens een nuloperatie te zijn."
90% betrouwbaarheid?
Ook de Vlaamse huisartsenvereniging Domus Medica is vooral voorstander van opvolgtests bij chronische patiënten - gedacht wordt dan bijvoorbeeld aan bloedcontrole bij het nemen van bloedverdunners.
In de motivatie bij haar vraag stelde Nathalie Muylle dat "de medische zelftests in de apotheek wetenschappelijk onderbouwd zijn. Apothekers geven de nodige duiding over mogelijkheden, beperkingen en risico's." Volgens haar draait de betrouwbaarheid rond 90%. Wat natuurlijk wel impliceert dat er nogal wat vals positieven en negatieven zijn en dat dus een aantal mensen onterecht bezorgd of gerustgesteld zijn. Muylle drong er daarom op aan dat "resultaten gevalideerd en ingeschat worden door de huisarts". Indien nodig kan hij doorverwijzen naar een specialist.
Bron: IQVIA via APB, de gegevens hebben betrekking op alle officina-apotheken (antwoord op parlementaire vraag nr. 2075, uit Tijdschrift voor gezondheidsrecht 3, januari/februari 2020).
