Korting in thuiszorgwinkels roept vragen op
"Indien kan aangetoond worden dat andere leveranciers van incontinentieproducten van de markt worden uitgesloten, zou er een mededingingsprobleem kunnen zijn."
Dat antwoordde minister van Werk, Economie en Consumenten Nathalie Muylle (CD&V) op een parlementaire vraag van apotheker en N-VA-parlementslid Kathleen Depoorter. Aanleiding is een kwestie die we eerder al aankaartten (de Apotheker nr. 270).
Met name blijkt dat CM-leden tot eind 2019 recht hadden op een korting van 25% als ze incontinentiemateriaal aankochten in een apotheek. Vanaf 2020 is dat niet meer het geval. Wel geldt nu een reductie van 30% op voorwaarde dat de aankoop gebeurt in een Goed Thuiszorgwinkel of via de webshop van de CM.
Commerciële onderneming
De CM stuurde hierover een brief naar haar leden. Nogal wat apothekers reageerden verbolgen en soms kookte het potje helemaal over. Apotheker Liesbeth Meulders van apotheek Actipharma in Wilrijk (Antwerpen) diende zelfs klacht in bij drie organisaties: bij de Belgische Mededingingsautoriteit, bij het Directoraat-generaal Concurrentie van de Europese Commissie én bij de Controledienst voor de ziekenfondsen.
Liesbeth Meulders argumenteert helder. "Deze handelswijze is nadelig voor mezelf als apotheker en voor mijn minder mobiele vaste klanten. Het netwerk van apotheken is immers veel dichter dan het netwerk van thuiszorgwinkels." Dat is lastig voor minder mobiele patiënten en vaak is ook het gebruik van een webshop voor hen te hoog gegrepen.
De CM is een onderdeel van Beweging.net en op hetzelfde adres gevestigd als Goed Farma CVBA, de uitbater van de Goed Thuiszorgwinkels. "Juridisch zijn het wellicht afzonderlijke entiteiten", stelt Meulders, "maar de bedoeling van de CM is duidelijk. Ze zet haar leden onder druk om bepaalde producten niet langer in de apotheek aan te kopen maar in één van de met haar bevriende thuiszorgwinkels." Omdat de CM zich zodoende profileert als commerciële onderneming is ze ook onderworpen aan het mededingingsrecht, vindt Meulders. Bovendien gaat de handelwijze in tegen het principe van de vrije keuze van zorgverstrekker en de CM maakt misbruik van haar machtspositie aangezien ze apotheken discrimineert. Afspraken "en alle onderling afgestemde feitelijke gedragingen" zijn immers verboden.
De CM zet haar leden onder druk om bepaalde producten niet langer in de apotheek aan te kopen
Geen inbreuk
De klacht van Meulders is nog vers. Tot nu toe reageerde enkel de Controledienst van de ziekenfondsen inhoudelijk. De organisatie ziet "geen inbreuken op de wettelijke en reglementaire bepalingen waarop de Controledienst toezicht uitoefent". Om die uitspraak te staven, verwijst ze naar de wet van 6 augustus 1990 op de ziekenfondsen. De landsbonden streven de bevordering van het fysiek, psychisch en sociaal welzijn van hun leden na. Dat doen ze "in een geest van voorzorg, onderlinge hulp en solidariteit". En voor de Controledienst kaderen kortingen in Goed Thuiszorgwinkels hierin. Temeer daar ziekenfondsen volgens dezelfde wet in het kader van de aanvullende verzekering mogen samenwerken met de entiteiten die zij daartoe het meest geschikt achten.
De Belgische Mededingingsautoriteit stuurde de klacht door naar auditeur-generaal Véronique Thirion en het Europees Directoraat-generaal voor Concurrentie liet weten alles goed ontvangen te hebben.
Onderzoek dringt zich op
Ondertussen schoot ook de politiek in actie. Tenminste toch apotheker Kathleen Depoorter (N-VA). Ze stelde een parlementaire vraag aan minister Nathalie Muylle. Voor de CD&V-excellentie roepen "deze praktijken inderdaad vragen op over de concurrentievoorwaarden". Ze verduidelijkt dat volgens de Europese regelgeving ziekenfondsen een louter sociaal doel nastreven maar "sommige van hun activiteiten kunnen wel als economische activiteiten worden beschouwd. Dan geldt het mededingingsrecht." Dat is bijvoorbeeld zo wanneer een ziekenfonds in concurrentie met privéondernemingen een overeenkomst sluit met een firma over een prijsvermindering.
Voor minister Muylle kan er dus een probleem zijn als kan worden aangetoond dat andere leveranciers van incontinentieproducten van de markt worden uitgesloten. Het ambigue antwoord van Muylle doet apotheker Kathleen Depoorter vermoeden dat een onderzoek naar deze situatie zich opdringt.
Wordt ongetwijfeld vervolgd.