Met een zelfstandige apotheker in zee

U zou een zelfstandige samenwerking willen aangaan met een apotheker om een dag (of enkele dagen) per week in uw officina te staan. Maar is dat wel mogelijk? En wat riskeert u als er in werkelijkheid sprake is van schijnzelfstandigheid?
Als u een apotheker wil aanwerven om in uw apotheek actief te zijn, kunt u met die persoon vooreerst een arbeidsovereenkomst afsluiten. U zou er ook aan kunnen denken om een samenwerking op zelfstandige basis aan te gaan. In dat geval is het wel belangrijk om ervoor te zorgen dat er in werkelijkheid geen schijnzelfstandigheid voorligt. Als dat wel het geval is, kan u dat namelijk heel wat geld kosten. Maar wat moet u hiervan weten?
Wettelijk vermoeden
Wil u met een zelfstandige in zee gaan, dan dient u er rekening mee te houden dat er in de wet een vermoeden is ingebouwd. Meer bepaald zegt de zogenaamde arbeidsovereenkomstenwet uitdrukkelijk dat 'elke apotheker die beroepsarbeid verricht in een voor het publiek opengestelde apotheek, geacht wordt verbonden te zijn door een arbeidsovereenkomst voor bedienden ten aanzien van de natuurlijke of rechtspersoon die eigenaar of huurder is van de apotheek, tenzij het tegendeel wordt bewezen'.
Deze bepaling betekent niet dat u sowieso geen overeenkomst voor een zelfstandige samenwerking kunt afsluiten met een apotheker. Het vermoeden dat in de wet staat, is nu eenmaal wat men noemt 'weerlegbaar'. Dat betekent dat u het tegenbewijs kunt leveren. Om dat te weerleggen zal u moeten aantonen dat de apotheker met wie u in zee ging niet onder uw 'gezag' staat en dat er met andere woorden geen sprake is van een ondergeschikt verband tussen u en uw zelfstandige medewerker.
Waarop letten?
Wil u toch een zelfstandige samenwerking met een apotheker aangaan, dan is het in eerste instantie belangrijk om een schriftelijke overeenkomst af te sluiten waarbij de samenwerking als 'zelfstandig' wordt betiteld. Om deze overeenkomst op te maken laat u zich best begeleiden door een professional, bijvoorbeeld een advocaat.
Zorg er daarnaast ook voor dat de reële samenwerking die u met de apotheker hebt, aantoont dat er geen sprake is van een gezagsrelatie. Om te beoordelen of dat al dan niet het geval is, wordt rekening gehouden met een aantal criteria. Zo kan er vooreerst gekeken worden naar de vrijheid van organisatie van het werk. Vermijd daarbij om in de overeenkomst van zelfstandige samenwerking een te precieze omschrijving op te nemen van de opdracht en de taken van de zelfstandige apotheker. Zorg er verder ook voor dat de apotheker vrij is om zijn werk te organiseren en dat die dus niet verplicht is om bepaalde dagen en uren te komen presteren. Geef hem daarbij bijvoorbeeld het recht om te weigeren om op bepaalde dagen aanwezig te zijn. Spreek ook niet over vakantie die de zelfstandige apotheker bij u moet aanvragen.
Verder zorgt u maar beter niet voor een 'vaste' vergoeding per maand en laat u de facturatie van de zelfstandige apotheker afhangen van diens prestaties (waarbij u bijvoorbeeld een vergoeding afspreekt per effectief gepresteerd uur). Het is ook belangrijk om geen niet-concurrentiebeding op te nemen in diens overeenkomst en hem of haar toe te laten om ook met andere opdrachtgevers is zee te gaan. Let ook op met clausules die te veel lijken op een ontslag om dringende reden.
Om het vermoeden van het bestaan van een arbeidsovereenkomst te weerleggen, kunt u bijvoorbeeld wijzen op de facturatie van onregelmatige prestaties en/of het feit dat u aan de zelfstandige medewerker geen werkuren hebt opgelegd en die zelf kan beslissen over het nemen van vakantie. U kan ook wijzen op een clausule in de overeenkomst van zelfstandige samenwerking die aangeeft dat de medewerker u moet verwittigen bij een afwezigheid maar die niet moet verantwoorden, enzovoort. Ingeval van een discussie of er al dan niet schijnzelfstandigheid voorligt, is het uiteindelijk de rechtbank die het laatste woord heeft.
Wat riskeert u?
Indien u samenwerkt met een zelfstandige apotheker die uiteindelijk als een schijnzelfstandige wordt aanzien, kan u dat heel wat geld kosten.
Meer bepaald kan de RSZ vooreerst vragen dat u sociale bijdragen betaalt op de vergoeding die u aan de apotheker in kwestie betaalt. U riskeert in dat geval op te draaien voor zowel de achterstallige werkgeversbijdragen (+/-35%) als voor de werknemersbijdragen (13,07%) op de vergoedingen die u betaalde. Bovendien moet u hierop ook nog eens intresten betalen en krijgt u verder een forfaitaire boete van 10%. De RSZ kan ook nog eens teruggaan in de tijd en deze bedragen retroactief bij u opvragen. De rekening kan dus flink oplopen.
Daarnaast kan ook de apotheker zelf wel eens bepaalde vorderingen tegenover u stellen. Meer bepaald kan hij of zij (mocht u een einde maken aan de samenwerking) een opzegvergoeding van u vragen. Daarnaast zou de apotheker die als schijnzelfstandige wordt aanzien ook vakantiegeld, een 13de maand of eventueel zelfs de aansluiting bij een groepsverzekering van u kunnen vragen. De apotheker in kwestie zou verder de sociale bijdragen die hij als zelfstandige betaalde kunnen laten terugstorten.
Ook dat is nog niet alles. U riskeert als 'werkgever' van een 'schijnzelfstandige' daarnaast ook nog eens strafrechtelijk te worden vervolgd of een administratieve geldboete te krijgen.
De auteur is advocaat (www.ra-advocaten.be).
Een casco pand kopen voor uw apotheek?
U overweegt om een nieuwbouwpand aan te kopen om daar uw apotheek in te vestigen. Hierbij valt uw oog op een onroerend goed dat 'casco' te koop staat. Of u wil voor uw apotheek een handelspand huren en stelt vast dat dit casco te huur staat. Maar wat betekent die term 'casco' dan precies?
Er bestaat geen eenduidige definitie van wat onder een casco pand precies moet worden begrepen. Als een onroerend goed casco te koop of te huur wordt aangeboden, betekent dat meestal dat de dragende constructie van het gebouw en de buitenafwerking inbegrepen zijn in de prijs of al voorzien zijn (bij een huur). De binnenafwerking is integendeel maar deels of helemaal niet inbegrepen of als huurder moet u die op uw kosten nog doen. Het is dan ook belangrijk om, als u overweegt om een casco-pand te kopen of te huren, grondig na te kijken wat er in het project waarin u geïnteresseerd bent allemaal is inbegrepen en wat niet. Op die manier vermijdt u latere discussies en misverstanden.
De prijs die u moet betalen voor een casco-pand is veelal lager dan datgene wat er voor een (verder) afgewerkt pand wordt gevraagd. Hou echter bij het beoordelen van het aanbod rekening met de kosten die u nog zal moeten betalen om het onroerend goed verder af te werken. Doe eventueel een beroep op een architect om die te begroten.