Minder apotheken, stijgende kwaliteit
"Het moratorium uit 1999 en de dalende rentabiliteit verklaren de afname van het aantal apotheken in België. Door het grote aantal goed opgeleide officina-apothekers blijft de toegankelijkheid echter groot en een belangrijke troef. Schaalvergroting is wel aan de orde van de dag", zegt APB-ondervoorzitter Lieven Zwaenepoel.
Het aantal apotheken daalde de afgelopen tien jaar met 8%, leren ons de jongste cijfers van de Federatie Vrije Beroepen (zie blz. 2).
Ter verklaring verwijst Lieven Zwaenepoel naar het spreidings-KB uit 1974 en het moratorium uit 1999. "Op het hoogtepunt telde ons land circa 5.200 apotheken. Het moratorium is weliswaar geen absoluut plafond maar zorgde in de praktijk toch voor een daling tot circa 4.800 apotheken. Dat spoort met de economische realiteit. Tot de jaren 1980 was een apotheek uitbaten een lucratieve bezigheid. De vette jaren zijn voorbij, er tekent zich een groeivertraging af.", zegt Zwaenepoel. Hij verklaart dit door overheidsbesparingen en de toegenomen concurrentie van de retail, zoals supermarkten die nu ook parafarmaca verkopen. "Dat zet," zo stelt de APB-topman, "circa 20% van het inkomen van de apotheker onder druk."
Een (kleine) apotheek overnemen, is momenteel dus een heikele kwestie. Schaalvergroting zou de sector robuuster moeten maken. "Grotere apotheken - door fusie of samen werking - zijn beter bestand tegen de veranderingsdruk. Het kostenplaatje is ook gunstiger. Dat verhoogt de economische leefbaarheid. Het is een win-win voor iedereen want ook de patiënt is ermee gebaat. De dienstverlening is even goed of beter en door de grotere teams kunnen apothekers zich sub-specialiseren. Het aanbod en de geboden kwaliteit verhoogt dus", zegt Zwaenepoel.
Aan hoog opgeleide apothekers is er geen gebrek. Dat zorgt voor een hoge toegankelijkheid - al is dat in de regel nog vooral in kleinere apotheken. Lieven Zwaenepoel: "Ter vergelijking. Nederland telt één apotheek per 8.000 inwoners, open van 9 tot 5. Wie een open vraag heeft moet bij wijze van spreken een afspraak maken met de apotheker zelf. In België wandelt de patiënt gewoon de apotheek binnen en stelt zijn vraag..."