Drie vragen aan apothekers (en een arts) op de kieslijsten

In deze

In deze editie: Maya Detiège (sp.a, Vlaams Parlement, 4de plaats effectieven) en Charis Kamoen (CD&V, 4de opvolgster, Europa). Buitenbeentje is dokter Petra De Sutter (Groen, Europa, lijsttrekker) - haar partij heeft namelijk geen apothekers op de kieslijsten staan.

'Magistrale bereiding weer opwaarderen'

1. Er is al veel verbeterd, maar we moeten nog verder gaan in de erkenning van de eerstelijnsrol van de apothekers. Na een vrij zware vijfjarige universitaire opleiding moeten we toch ook meer zorgtaken kunnen krijgen, zoals dat al in heel wat landen gebeurt. Om enkele nieuwe taken te kunnen opnemen in het pakket is een hertekening van het zorgaanbod nodig. Daarbij moet men niet alleen naar de apothekers kijken, maar naar heel de sector. Uiteraard moet daar dan ook een financiële erkenning tegenover staan. De financiële ademruimte die er vroeger was, mag niet verder worden ingeperkt. Daarnaast moeten we nog meer inzetten op preventie. Voor een patiënt met een probleem is de apotheker heel vaak het eerste aanspreekpunt. We moeten andere zorgverstrekkers doen inzien hoe laagdrempelig we zijn en welke meerwaarde ons beroep heeft. Patiënten durven vaak meer zeggen tegen hun apotheker dan tegen hun huisarts. Apothekers moeten ook meer worden betrokken bij de uitstippeling van een preventief gezondheidsbeleid. We moeten meer verantwoordelijkheid krijgen bij het preventieve en betrokken worden in eerstelijnszone. Het juridisch kader moet dus worden aangepast om de magistrale bereiding opnieuw meer aan te moedigen en artsen moeten dat ook opnieuw meer voorschrijven. In sommige landen pakt men stockproblemen zelfs aan via de magistrale bereidingen. Zo kan de patiënt tenminste zijn therapie blijven volgen. Door de magistrale bereiding opnieuw meer ruimte te geven krijgen apothekers ook weer meer feeling met hun vak.

2. Er zit enorm veel macht bij de farma-industrie zelf. Denk maar aan stockbeheer en prijszetting. Dat is nog allemaal te weinig transparant. Als een bedrijf om economische redenen een geneesmiddel schaars houdt op de markt, dan moet je als minister meer armslag krijgen om daartegen in te gaan. Dat kan door internationaal betere afspraken te maken en door de apothekers de kans te geven om het geneesmiddel magistraal te laten bereiden, als alle grondstoffen voorhanden zijn. De farma-industrie mag niet het alleenrecht hebben om zoiets te maken. Daar moet je als overheid over waken.

3. De huisapotheker is een enorme stap vooruit in de erkenning van het beroep, maar andere landen staan nog verder en dus zou het niet slecht zijn om de apotheker enkele nieuwe rollen toe te bedelen. Als overheid mag je ambitieuzer zijn. Let op: ik wil niets opleggen, maar apothekers die dat willen, zouden zich bijvoorbeeld mogen specialiseren in een bereiding. Sommige patiënten moeten voor hun medicatie naar ziekenhuisapotheken. Dat zou ook moeten kunnen bij jonge, geëngageerde apothekers, maar dan moet je het gezondheidssysteem aanpassen en daar een juridisch kader voor creëren. Er moet een hertekening komen van de basiszorg, maar effectief met een vergoeding. We moeten nieuwe taken omlijnen en er ook meer financiële ademruimte voor creëren.

'Naar een ander verdienmodel'

1. We zetten steeds meer in op preventie. Als apotheker spelen we daar een belangrijke rol. Positief is de tendens om verschillende zorgberoepen meer met elkaar te verbinden, bijvoorbeeld via het medisch-farmaceutisch overleg. Dat creëert vertrouwen en een betere samenwerking, o.a. door het gebruik van Vitalink, de gegevensuitwisseling over patiënten. Een telematicapremie naar het voorbeeld van (tand)artsen zou hier op zijn plaats zijn. Een aandachtspunt is dat we een ander vergoedingsmodel nodig hebben voor apothekers: ons eerstelijnsadvies zorgt ervoor dat er tijdig en correct wordt doorverwezen en dat zorgt voor besparingen. Dat mag best gehonoreerd worden. Het verdienmodel per verkocht doosje werkt op termijn contraproductief. Ook een verbeterde samenwerking tussen de Europese lidstaten kan leiden tot meer kwaliteit en expertise voor een lager budget. De centralisatie van de spoeddiensten in de ziekenhuizen zorgt hier en daar voor een te grote druk bij de wachtdiensten van apotheken. Dat moeten we grondig evalueren.

2. Vandaag zijn er nog altijd 420 ontbrekende geneesmiddelen. Dagelijks moet ik minstens tien keer vertellen dat medicatie niet in stock is en soms gaat het om schrijnende gevallen. Dat betekent veel tijdverlies voor apothekers, patiënten en dokters. Vooral de kwaliteit van de zorg staat zo onder druk. We moeten dat probleem Europees aanpakken. Behalve in gevallen van overmacht ontstaan de stockbreuken meestal uit economische overwegingen: een bedrijf houdt zijn stock zo klein mogelijk, verdeelt in de landen waar zijn product het meest winst genereert, wil een snelle turn-over of heeft zijn productie naar het buitenland verhuisd. Maar farmabedrijven hebben er ook geen voordeel bij, als ze het wél goed doen. Is het dan geen goed idee om een bedrijf dat bijvoorbeeld een jaar lang geen stockonderbrekingen heeft, daarvoor te belonen met een bonus? Europees mogen de lidstaten zich niet tegen elkaar laten uitspelen. Idealiter komen we ooit tot een gemeenschappelijk medicijnbeleid, maar dat lijkt mij voorlopig de heel verre toekomst.

3. De huisapotheker is een uitstekend idee. We versterken de eerstelijnszone in samenwerking met de artsen én de apotheker wordt versterkt in zijn sleutelrol als gezondheidsexpert. Maar de extra dienstverlening moet ook financieel worden beloond, want we maken daar tijd en personeel voor vrij. Zo kunnen we o. a. inzetten op het verminderen van polymedicatie. Maar dan moet men ons als apotheker wat meer vertrouwen. Een patiënt elke keer laten tekenen is een belemmering voor ons werk en lang niet elke apotheker vraagt graag zo'n handtekening. Er bestaan andere middelen om eventuele misbruiken te controleren. Door de administratieve overlast te verminderen kunnen we meer tijd besteden aan onze patiënten. En tot slot: we kunnen enkel instaan voor tijdig doorsturen, controle op interacties en de veiligheid van de producten binnen ons apotheeknetwerk. Iedere uitholling daarvan zorgt voor een verminderde dienstverlening binnen de eerstelijnszorg en zou op termijn een bedreiging kunnen betekenen voor de volksgezondheid.