KCE pleit voor doeltreffend voorschrift statines
Zo'n anderhalf miljoen Belgen neemt een statine. Deze middelen zijn goed voor vijf procent van de Riziv-uitgaven bij de gewone apotheker. Het KCE pleit ervoor patiënten goed te informeren en in eerste instantie te proberen het risico te verminderen door een gezonde levenswijze.
Zo een kwart van de Belgische bevolking ouder dan 40 jaar gebruikt een statine. In 88% van de gevallen is dat als primaire preventie. Het blijkt evenwel dat meer dan de helft van deze patiënten, vooral jongere patiënten en patiënten die het middel kregen voorgeschreven in de eerste lijn, een slechte therapietrouw vertonen.
Geen direct effect
Tussen 2002 en 2016 vervijfvoudigde het aantal verkochte DDD: van 100 miljoen naar 500 miljoen. Hoewel de middelen goedkoper werden, door het verlies van het patent, bleven de Riziv-uitgaven hoog doordat ze steeds vaker werden voorgeschreven. De uitgaven voor statines bereikten een piek in 2011 - ze bedroegen toen 240 miljoen euro. Maar in 2016 gaf het Riziv nog steeds 130 miljoen uit, alleen voor de ambulante verkoop van statines. Het KCE stelt vast dat, bij elke prijsdaling, het aantal gebruikers toenam.
De therapietrouw is onder meer zo laag omdat mensen die statines gebruiken meestal geen direct effect van het middel waarnemen. Statines zijn niet zonder bijwerkingen. Zo'n 50 tot 100 mensen op de 10.000 die een statine gebruiken, klagen wel over spierpijn - al is die klacht tamelijk vaag en onschadelijk. Ongeveer evenveel statinegebruikers zouden diabetes ontwikkelen, al zou dat meestal het geval zijn bij mensen die al pre-diabetes vertonen. Myopathie en hemorragische beroerte zouden zeldzaam voorkomen.
Gezond leven
De kosteneffectiviteit van statines is erg afhankelijk van het risico dat de patiënt loopt voor een fataal hartvaatincident. Volgens de huidige aanbevelingen (Riziv-consensus) moet de arts overwegen een statine voor te schrijven als primaire preventie aan patiënten met LDL-C hoger dan 115 mg/dl en een risico tussen 5 en 10% volgens de SCORE-tabel om binnen de tien jaar aan een hartvaatziekte te overlijden. Maar de eerste reflex, zo benadrukt het Kenniscentrum nog eens, moet zijn om het risico van hart- en vaatziekten bij de patiënt te verminderen: stoppen met roken, minder alcohol gebruiken, zich een gezonde levensstijl aanmeten,... Succes zal voor een stuk afhankelijk zijn van de sociaal-economische status van de patiënt - zijn 'health literacy'.
U kan het rapport hier inkijken.