Unieke samenwerking: patiënt en zorgverleners werken samen aan veilig en correct medicatiegebruik
Zorgverleners en zorgorganisaties uit de Mechelse regio zijn in december gestart met de campagne: "Je medicatieschema: zorg dat je het altijd bij hebt!". Zowel patiënten als zorgverleners willen samen denken, praten en werken aan een correct medicatieschema. Deze unieke samenwerking heeft als doel het aantal medicatiefouten en ziekenhuisopnames die daarvan het gevolg zijn aanzienlijk te doen verlagen.
Het juiste geneesmiddel in de juiste dosis op het juiste tijdstip innemen. Klinkt simpel? Er wordt geschat dat jaarlijks maar liefst 42.000 ziekenhuisopnames te wijten zijn aan medicatiefouten. De vermijdbare kost van medicatiefouten bedraagt meer dan 200 miljoen euro. Hoewel niet alle medicatiefouten vermijdbaar zijn, kan 50 tot 70% ervan vermeden worden door patiënten systematisch en grondig op te volgen.
Het voorkomen van medicatiefouten begint bij een correcte medicatieoverdracht. In België stellen we momenteel vast dat de medicatieoverdracht bij ziekenhuisopname of -ontslag nog altijd zeer gebrekkig gebeurt. Dit is één van de oorzaken van het grote aantal medicatiefouten en aan medicatie verbonden ziekenhuisheropnames.
Een correct medicatieschema helpt om het overzicht te bewaren en de actuele situatie weer te geven. Bovendien is het een handig communicatiemiddel tussen specialist, huisarts, apotheker, patiënt, thuisverpleging, enz. De patiënt zelf heeft hierin een belangrijke rol. "Via de campagne "Je medicatieschema: zorg dat je het altijd bij hebt!" willen we de patiënt en de zorgverleners aanmoedigen om mee te denken, praten en werken aan een veilig medicatiegebruik. We sporen patiënten aan om samen met zijn zorgverleners een schema op te stellen en dit mee te nemen bij elk contact met een zorgverlener. Daarnaast is het duidelijk signaleren van wijzigingen en het informeren van zorgverleners van groot belang." licht Kristin Müller, stafmedewerker Imeldaziekenhuis, toe.
Zes tips voor een veilig en correct medicatiegebruik
De patiënt speelt een belangrijke rol in het vermijden van medicatiefouten en ziekenhuisopnames ten gevolge hiervan. Via de campagne krijgt de patiënt concrete tips over hoe hij hieraan kan meewerken:
Stel samen met je huisarts, apotheker, specialist en verpleegkundige een volledig medicatieschema op. Praat openhartig over je medicatiegebruik en allergieën. Vraag voldoende informatie over je geneesmiddelen aan je zorgverleners. Laat je medicatieschema aanpassen wanneer er iets aan je medicatie verandert. Neem je medicatieschema mee bij elk contact met een zorgverlener. Hou je medicatieschema op zak zodat je het ook bij hebt in noodgevallen.
Brug tussen patiënt, huisarts, thuisverpleging, apotheker en ziekenhuis
De campagne kwam tot stand dankzij een samenwerking tussen een grote groep zorgverleners en zorgorganisaties uit de Mechelse regio. Het Imeldaziekenhuis te Bonheiden nam eind 2014 het initiatief door een werkgroep medicatiezorg op te starten. De HuisArtsenKring Dijle en Nete, het Lokaal Multidisciplinair Netwerk Dijle en Nete, het Wit-Gele Kruis, de Vlaamse apothekersverenigingen en ook de Vlaamse Beroepsvereniging van Zelfstandige Verpleegkundigen boden meteen hun medewerking aan. Ook AZ Sint-Maarten besloot te participeren. Dit maakt dat regionaal eenzelfde boodschap wordt uitgedragen. De patiënt komt op allerlei plaatsen met verschillende zorgverleners in contact en zal de komende maanden overal dezelfde boodschap krijgen in verband met zijn medicatieschema. Aan de hand van brochures en posters wordt de informatie verspreid.
Digitale toekomstperspectieven?
Momenteel wordt nog met een papieren medicatieschema gewerkt. Dit staat het opzet om gegevens te delen, om als zorgverleners samen te werken en om de patiënt ook zijn verantwoordelijkheid te laten nemen niet in de weg. Van zodra de computersystemen in ziekenhuizen, huisartsenpraktijken, thuiszorg en apotheken voldoende op elkaar afgestemd zijn om het medicatieschema digitaal te delen, kan de overstap naar een elektronisch document snel gemaakt worden.