Meer dan half miljoen patiënten bij eHealth
Vandaag hebben circa 550.000 patiënten al expliciet toegestemd dat zorgverstrekkers via het eHealth-platform medische gegevens uitwisselen. Dat is nog maar 5%. Tegen eind dit jaar wil men dat opdrijven tot een kwart van de bevolking.
Om het eHealth-platform ook echt te gebruiken om medische gegevens over patiënten uit te wisselen, heeft men eerst de toestemming daarvoor nodig van die patiënt. Dat is de zogenaamde 'opt-in'. De patiënt moet zijn toestemming natuurlijk niet zomaar geven, hij moet weten wat die inhoudt.
Huisarts, apotheker,...
Deze toestemming is bijvoorbeeld nodig om via het federale eHealth-platform na te gaan welk ziekenhuis klinische rapporten of onderzoeksresultaten over uw patiënt in het eigen netwerk heeft opgeslagen (dat is binnen de 'ziekenhuishub'). En om die vervolgens op te vragen.
Een huisarts heeft de toestemming bijvoorbeeld ook nodig om een SumEHR op te laden. De apotheker heeft de toestemming nodig om het Gedeeld Farmaceutisch Dossier te gebruiken.
Naar kwart van de bevolking
Vandaag heeft al 5% van de bevolking die toestemming gegeven, vertelde eHealth-baas Frank Robben op het debat in Halle over het EMD woensdagavond. Dat is nog niet veel, maar de bedoeling is dat dat er dit jaar nog veel meer worden. De Roadmap voor eHealth stelt als doelstelling 2,7 miljoen eind dit jaar - dat wil zeggen dat tegen dan een kwart van de bevolking voor de 'opt-in' moet kiezen.
Minister van Volksgezondheid Maggie De Block kondigde bij het begin van het debat ook aan dat er binnenkort een federale campagne start om de bevolking te informeren.
'Simpel houden'
De patiënt kan zelf zijn toestemming registreren op de website www.patientconsent.be. Op de website staat alle uitleg, kan men een folder downloaden , en wordt een lijst van 'frequently asked questions' bijgehouden.
De huisarts of de apotheker zullen ook de toestemming kunnen registreren. "Ze kunnen de patiënt in simpele bewoordingen uitleggen waarover het gaat, hem de folder bezorgen of doorverwijzen naar de website, en het 'informed consent' aanklikken als de patiënt akkoord gaat." De patiënt moet geïnformeerd zijn, maar je moet dat pragmatisch aanpakken, vindt Robben. "De ziekenhuizen vragen al jaren aan de ontvangstbalie de patiënt toestemming voor het gebruik van hun systemen, nog niemand heeft daarover ooit een klacht ingediend."
Ri De Ridder, baas van de dienst Geneeskundige Verzorgingvan het Riziv, wijst erop dat het recente akkoord artsen-ziekenfondsen eigenlijk een incentive geeft voor huisartsen om mee te helpen het informed consent te registreren. Ze krijgen 500 euro om 100 SumEHR's op te laden. Maar dan moeten ze zich er eerst ook van verzekeren dat de patiënt voor de 'opt-in' kiest.
Uitsluitingen
Een alternatief voor de 'opt-in' is de 'opt-out': de overheid gaat ervanuit dat de patiënt zijn toestemming geeft, tenzij hij die zelf terugtrekt. Maar daar zijn de patiëntenorganisaties vierkant tegen, bevestigde nog eens Ilse Weeghmans van het Vlaams Patiëntenplatform.
Patiënten kunnen overigens op ieder moment hun toestemming opnieuw intrekken. Dat gaat ook heel simpel op de website www.patientconsent.be.
Ten slotte kunnen patiënten ook aangeven dat een specifieke zorgverstrekker hun gegevens niet mag inkijken. Dat is totnutoe nog in geen vijftig gevallen gebeurd, vertelt Frank Robben. Het heeft dan typisch te maken met persoonlijke kwesties als een echtscheiding.