'Commercialisering van de zorg zal zich doorzetten'
Het consortium Sodexo-Parnassia mag het nieuwe forensisch psychiatrisch centrum in Gent uitbaten. Het is tekenend voor de trend dat de zorgsector steeds meer geprivatiseerd wordt. Raf De Rycke, voorzitter van Broeders van Liefde, maakt zich zorgen. "Als winst de drijfveer is, dreigt de kwaliteit en dus de patiënt het slachtoffer te worden", zegt hij. Maar volgens Jo Libeer van Voka en Groen-politica Mieke Vogels hoeft het zo'n vaart niet te lopen, integendeel.
"Ja, de commercialisering van de zorg zal zich verder doorzetten. Neen, dit is geen slechte zaak aangezien ze de kwaliteit en betaalbaarheid van de zorg verbeteren", stelt Voka-topman Jo Libeer in De Standaard. "Het is zelfs een deel van de oplossing om een ruimer en gelijk speelveld te creëren. De zorgsector zit immers met een probleem van een gebrek aan kwaliteitsprikkels, innovatie en transparantie."
Verzuiling
Mieke Vogels vult in dezelfde krant aan: "Het is zeker niet per definitie fout om een commerciële partner aan te duiden. Wij zijn dat misschien niet gewend, omdat de zorg in Vlaanderen nog altijd sterk bij het verzuilde middenveld zit. Dat is bij uitstek in de psychiatrie het geval: 93 procent is in handen van de christelijke zuil en 65 procent is in handen van de Broeders van Liefde. Bijna een monopolie."
En volgens Vogels staat zo'n monopolie elke vernieuwing in de weg. Jo Libeer vult aan: "België behoort niet tot de beste helft van de leerlingen van de klas. Acht van de zestien West-Europese landen bieden meer kwaliteit en negen doen dit efficiënter. Wachtlijsten geraken onvoldoende weggewerkt. Indien we niet kwaliteitsgericht ingrijpen, zullen de zorguitgaven de komende decennia bijna verdubbelen van 8 naar 14 procent van het bbp, naast het nu al hoge bedrag te betalen uit eigen zak."
Kwaliteit
Wel benadrukken Mieke Vogels en Jo Libeer, net als Raf De Rycke van Broeders van Liefde, dat de overheid moet toezien op de kwaliteit, door zelf de regels rond bijvoorbeeld aantal personeelsleden, maximum bezetting enz. te bepalen. Mieke Vogels: "'Het is de overheid die de spelregels en het speelveld bepaalt. Het is haar verdomde plicht om dat zo te doen dat kwaliteit en de betaalbaarheid gewaarborgd blijven."
Jo Libeer vult aan: "Een grotere inbreng vanuit de privésector is de enige manier om aan de stijgende zorgvraag voor zieken, ouderen en kinderen op een kwaliteitsvolle en efficiënte manier te kunnen voldoen. Dit is de weg vooruit. We moeten de zorg uit het ondoorzichtig kluwen van belangen halen, door de handen in elkaar te slaan. Het is onethisch om de vooruitgang in de zorg te fnuiken, omdat het een bedreiging is voor de gevestigde orde."
Winst
Sodexo is er uiteraard geen liefdadigheidsinstelling, maar een bedrijf dat winst nastreeft. Is dat te verzoenen met zorgverlening? Mieke Vogels: "'Welkom in de 21ste eeuw. Het model van de vorige eeuw, met zijn verzuilde organisaties in de zorg, botst overal tegen zijn grenzen aan, met wachtlijsten tot gevolg. Van Europa moeten we de zorg openstellen voor privé-initiatief. Nieuwkomers kunnen de sector uitdagen en mee vernieuwing brengen."