"Feminisering van de zorg vraagt een hertekening van het systeem"
Een op de drie artsen is vandaag een vrouw. Bij de apothekers gaat het om bijna driekwart van de beroepspopulatie en bij tandartsen om bijna de helft. Met die nieuwe Riziv cijfers illustreerde minister Onkelinx hoe een aantal hooggeschoolde zorgberoepen in ijltempo aan het vervrouwelijken zijn. "Een trend die ons voor uitdagingen plaatst en die een aanpassing vergt van zowel de organisatie als de remuneratie van deze zorgberoepen."
De minister deed haar uitspraken op het symposium dat de Onafhankelijke Ziekenfondsen vorige week hadden ingericht rond feminisering van de gezondheidszorg. Een trend die zich al enkele jaren aftekent en die zich nu duidelijk laat voelen bij de jongere generaties van artsen, apothekers, kine's en tandartsen. "In zorgberoepen zoals verpleegkunde en vroedkunde waren vrouwen altijd al heel dominant aanwezig. Dat blijft min of meer stabiel, terwijl we een stijging optekenen bij apothekers, van wie er nu 68 procent vrouwen zijn. Ter vergelijking: bij de groep tussen 60 en 64 jaar is minder dan 57 procent een vrouw. Bij de apothekers jonger dan 30 jaar zijn vrouwen dan weer goed voor 81 procent", geeft Onkelinx mee. En ook in de opleidingen farmacie aan de universiteiten blijft het aandeel meisjes fors uittorenen boven dat van de jongens.
Positief
"Als vrouw kan ik zo'n evolutie alleen maar positief vinden. Maar we moeten daarbij wel een gezond evenwicht proberen te bewaren, met een mix van zowel vrouwelijke als mannelijke inbreng. Deze feminiseringsgolf heeft wel degelijk een impact op de organisatie van de gezondheidszorg. Voor heel wat vrouwen staat de combinatie werk en gezin voorop, wat maakt dat een 'andere' cultuur van werken nodig is. Met meer deeltijdse jobs en flexibele uren. Die 'culturele' omslag verloopt trager. Het is niet alleen een kwestie van geslacht, maar ook van generaties. De jonge generatie artsen, apothekers enzovoort wil op een andere manier leven en werken. Als overheid zijn we er verantwoordelijk voor dat de beroepslasten draaglijk blijven en financieel behoorlijk vergoed worden. Tegelijk moeten we een continue toegang tot de zorg waarborgen voor iedereen. De feminisering zorgt momenteel ook voor heel wat tekorten, in bepaalde specialisaties bijvoorbeeld", zegt Onkelinx die pleit voor een aanpassing van ons zorgsysteem aan de nieuwe, meer vrouwelijke omstandigheden.
Academische wereld
Terwijl vrouwen oprukken op de zorgwerkvloer, blijven ze nog steeds zwaar ondervertegenwoordigd in de academische wereld, in directies, syndicale organisaties en bedrijven. Professor Huisartsgeneeskunde dokter Lieve Peremans (UA) legt de vinger op de wonde: "Er zijn hier veel meer vrouwelijke rolmodellen nodig. Zowel bij de stages, als in opleiding en research en bij de instanties die het beleid bepalen. Vandaag start de academische carrière voor heel wat vrouwen nog steeds veel later dan bij mannen. Meestal pas als de kinderen het huis uit zijn."