Planten tegen stress...

Het minste wat van fytotherapie kan worden gezegd, is dat ze voor iedereen betaalbaar is, of dat nu in de apotheek is of elders. In België zijn 300 planten 'vrijgegeven', zij mogen zonder controle worden verkocht, onder voorwaarde dat ze geen enkele therapeutische indicatie bevatten, geen enkele gezondheidsclaim dragen. De patiënt wil echter wel begeleid worden, wetenschappelijk advies krijgen en producten krijgen die zonder twijfel kwaliteitsvol zijn. In de behandeling van stress en angst kan de apotheker, binnen de fytotherapeutische benadering, een belangrijke dialoog op gang brengen.

2 mei 2011

Fytotherapie kan een interessant alternatief zijn voor psychotrope geneesmiddelen die vooral moeten voorbehouden blijven voor ernstige aandoeningen. Fytotherapie vermijdt iatrogene problemen en zorgt voor weinig afhankelijkheid. De behandeling kan voorgesteld worden aan patiënten die lijden aan allerlei stoornissen, maar net zo goed als ondersteuning voor sportievelingen.

Wanneer fytotherapie?

Fysische symptomen: spierspanningen in de nek en de schouders, krampen, beven, aerofagie (opgeblazen gevoel), slaapproblemen, gastritis, hartkloppingen, hoofdpijn, vermoeidheid...

Adaptogene planten

In de fytotherapie vinden we de adaptogene planten terug. Om als adaptogeen erkend te worden, moeten de planten aan drie specifieke criteria voldoen: de normale fysiologische functies zo weinig mogelijk verstoren en niet toxisch zijn; een aspecifiek actieterrein hebben (dus niet inwerken op een specifieke pathologie, maar wel op de globale weerstand van het organisme) en een normaliserende werking hebben. Deze planten doen de prestaties verbeteren en verhogen de weerstand zonder dat ze een risico voor de gezondheid vormen. Bij deze planten vinden we het goed gekende ginseng ( panax ginseng), eleutherococcus ( eleutherococcus senticosus), rhodiola ( rhodiola rosea L. ) en - vrij recentelijk - withania somnifera (bij ons ook wel Indiase ginseng genoemd) . Adaptogene planten worden bij voorkeur via gedroogd poeder in gelulen, via infusie of als afkooksel van de hele wortels ingenomen. De kuur mag nooit langer dan drie maanden duren. Na twee weken rust mag er eventueel opnieuw begonnen worden.

Ginseng

De gestandaardiseerde ginsengextracten (4 tot 7 % van de ginsenosiden) of het getitreerd wortelpoeder (200 mg) moeten boven een kruidenthee (bitter) verkozen worden. Het is het beste om de ginseng 's morgens bij het ontbijt en 's middags bij het middageten in te nemen om te vermijden dat de slaap gestoord wordt. Het eerste effect is al na enkele dagen zichtbaar. Wel opletten: deze therapie mag niet aangeboden worden aan zwangere vrouwen, kinderen, diabetici (ginseng kan een hypo in de hand werken), en mensen die lijden aan slapeloosheid of angstaanvallen hebben.

Rhodiola

Rhodiola ( Rhodiola rosea L.) werd al in 1960 door de Russen bij de adaptogenen gecatalogeerd. Het werd onder meer door de astronauten gebruikt om hun prestaties te verbeteren en de stress voor de ruimtereis te verminderen. Het wordt ook toegelaten als erkende fytotherapie bij de voorbereiding van sportieve prestaties. Het verhoogt de cognitieve functies en vermindert de tijd die nodig is om te recupereren. De psychostimulerende en ontspannende effecten zijn sneller merkbaar dan bij ginseng. De posologie: 150 tot 300 mg per dag, verspreid over twee innames ('s morgens en 's middags), een halfuur voor de maaltijd, gedurende maximaal 20 dagen. Het is wenselijk om de dosis geleidelijk aan op te drijven om agitatie ten gevolge van overdosering te vermijden. De kuur mag na een rustpauze van twee weken hernomen worden. Wel opletten: rhodiola is tegenaangewezen tijdens de zwangerschap en bij mensen die lijden aan bipolaire stoornissen.

Voorbereiding op langere inspanningen

Het is goed om zowat een maand voor de start van de sportieve of intellectuele uitdaging met de voorbereiding ervan te beginnen. De apotheker kan het volgende aanbevelen:

Sederende planten

Voor een snel effect op stress kunnen sederende planten 's avonds aangeboden worden om de kwaliteit van de slaap te verbeteren en de psychische weerstand tegen emotionele en intellectuele stimuli te versterken.