Een wolkje stevia in de koffie?
Er zijn al hele naslagwerken geschreven over kunstmatige zoetstoffen die - terecht of ten onrechte - verweten worden dat ze de gezondheid aantasten. Het lijkt alsof we wachten op stevia, een natuurlijk zoetmiddel dat wordt geroemd en geprezen om zijn hoog zoetgehalte en de afwezigheid van toxiciteit. Het is dan ook niet te verwonderen dat men vol ongeduld wacht op de Europese toestemming om het zoetmiddel te mogen commercialiseren.
De mens is een zoetebek. Zelfs zozeer dat, vandaag de dag, de overconsumptie van suiker - met de hele rist gezondheidsproblemen die dat tot gevolg heeft - als een probleem voor de volksgezondheid wordt gezien. Elke, nieuwe, caloriearme zoetstof die op de markt komt, krijgt dan ook meteen alle aandacht. Stevia rebaudiana Bertoni is ook zoiets. Stevia is een plant die zijn oorsprong vindt in de tropische regio's van Zuid- en Centraal-Amerika en die behoort tot de composietenfamilie. In verscheidene landen wordt het al jaren gecommercialiseerd, maar Europa blijft achter met zijn erkenningen.
En in Europa?
In 1984 werd de plant al in België gecommercialiseerd, maar dan binnen het gamma van de fytotherapie. Ze stond toen op de lijst van toegelaten planten. Maar nadien werd haar statuut gewijzigd naar nieuw voedingsmiddel. Omdat er te weinig informatie voorhanden was, werd het van de markt gehaald.
Niet toxisch
Het gebruik van steviolglycosiden als zoetmiddel zou dus geen enkel gevaar voor de gezondheid opleveren. Ze worden slechts in geringe mate door het maag-darmstelsel geabsorbeerd en ze worden door de darmbacterieën gedegradeerd tot steviol. Een deel van die steviol wordt geabsorbeerd en geëlimineerd via de urine onder de vorm van glucuronideconjugaat. Er is dus geen opstapeling in het organisme en er is nooit enig schadelijk effect in de wetenschappelijke literatuur vermeld: geen enkel carcinogeen effect, noch teratogeen, noch op de fertiliteit. Meer nog: er is geen enkele interferentie met de opname van andere voedingsstoffen.
Interessante farmacologische eigenschappen
Hogere dosissen stevioside (750-1500 mg/dag) zijn gekend voor hun specifieke farmacologische werking. Dat zou te maken hebben met hun eigenschap om vrije radicalen te vatten. Zowel stevioside als het waterige extract van de plant hebben bewezen dat ze de bloeddruk bij ratten met hoge bloeddruk naar beneden brengen. Dubbelblindexperimenten bij hypertense mannen en vrouwen tonen een vermindering van de systolische én diastolische druk. Maar bij mensen met een normale bloeddruk heeft stevioside geen enkel effect.