EMA verstrengt regels
EMA, het Europese Geneesmiddelenagentschap, verstrengt zijn regels ten aanzien van het belangenconflict. Voor vele wetenschappers is het dansen op een slappe koord, maar de onafhankelijkheid van hun resultaten kan slechts worden gegarandeerd door een strenge regelgeving.
Het is niet altijd gemakkelijk. De overheden, overal in crisis, verminderen meer en meer de subsidies die naar onderzoekers gaan. Farmaceutische bedrijven hengelen ondertussen naar de expertise van wetenschappers. Een leerstoel, een betaald project... de stap is snel gezet (en door de onderzoekers dankbaar aanvaard). Maar dit houdt ook een risico in want wat doe je met tegenvallende resultaten van een onderzoek dat duur gefinancierd is?
2011
Het EMA heeft zich in de vraag verdiept en stelt nu strengere regels op punt. Die zouden vanaf het tweede semester van 2011 van kracht worden. "Het is onze kerntaak om onafhankelijk en hooggekwalificeerd advies over geneesmiddelen aan de Europese Commissie en de EU-leden te verlenen", stelt EMA. "Wij willen dan ook alle noodzakelijke stappen ondernemen om onze wetenschappelijke opiniemakers te beschermen tegen de beïnvloeding door onjuiste belangen." De nieuwe regels zijn op drie standaarden gebaseerd: stelligheid, doeltreffendheid en transparantie. Belangenconflicten worden in drie categorieën ondergebracht: direct, indirect en geen belang. Experts en leden van de wetenschappelijke comités moeten een speciaal formulier invullen en ondertekenen. Daarop staat gedetailleerd welk financieel of ander belang hun onpartijdigheid zou kunnen beïnvloeden. Zij worden daarop ingeschaald met als hoogste risiconiveau dat waarbij ze directe belangen zouden hebben bij hun onderzoek. Naargelang het risiconiveau kunnen er maatregelen worden genomen, naargelang het belang, de tijdsduur van dat belang en het type van activiteit waar de expert bij betrokken is.
Proactief
EMA wil ook een proactieve benadering waarbij van tevoren mogelijke belangenconflicten worden ingeschat en eventueel alternatieven gezocht. Daarom zullen ook alle mogelijke belangen van wetenschappers die voorgedragen worden van tevoren worden ingeschat. EMA is er zich wel van bewust dat deze strategie kan betekenen dat er in sommige landen nog weinig wetenschappers beschikbaar zullen zijn, zeker als het gaat om zeer zeldzame aandoeningen. Maar zelfs dan wil het EMA naar alternatieven over de grenzen zoeken. Om de transparantie te bevorderen moeten alle wetenschappers die voor EMA werken hun potentiële belangenconflicten op de website van EMA publiceren.