Gezondheidsindicatoren:nog werk aan de winkel
Vlaanderen heeft een traditie in het opstellen van gezondheidsindicatoren. Elk jaar stelt de Vlaamse minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin de trends voor in doodsoorzaken en levensverwachting. Een document dat niet alleen mag gezien worden als een bewijs van hoe goed Vlaanderen het op sommige punten wel doet, maar vooral als een richtlijn van de domeinen waarop het nog beter kan.
Om positief te blijven: de Vlaming wordt alsmaar ouder. De levensverwachting is het laatste jaar voor mannen nog maar eens met 3,5 maanden gestegen tot 78,1 jaar. Voor vrouwen is die met 2,5 maanden gestegen tot 83,1 jaar. Vrouwen blijven bij geboorte een hogere levensverwachting hebben dan mannen, maar de heren benen de dames langzaam maar zeker bij. Dit is een tendens die we niet alleen in Vlaanderen zien, maar ook in Wallonië, Brussel en vrijwel over heel Europa.
Zelfdoding
Onrustwekkend blijft het aantal mensen dat in Vlaanderen sterft door zelfdoding. Bij vrouwen tussen de 20 en 39 jaar en mannen tussen de 30 en 49 jaar is zelfdoding de belangrijkste doodsoorzaak, meer dan kankers of verkeersongevallen. Die cijfers zouden dit jaar, als gevolg van de economische crisis, nog kunnen stijgen en Vlaanderen is al bij de slechtsten van de klas. Het zijn een beetje misleidende cijfers, want als we de absolute aantallen bekijken, dan moeten we ons vooral zorgen maken over de ouderen. De bruto suïcidecijfers van hoogbejaarde mannen is immens. Opvallend veel mannen, ouder dan 90 jaar, hebben in 2008 een einde aan hun leven gemaakt. Het zijn cijfers die door de mazen van het net glippen, omdat men het bij overlijdens nogal gemakkelijk heeft over het aantal 'verloren levensjaren', het aantal jaren dat in de bevolking is verloren gegaan door voortijdige sterfte. Hoe jonger iemand sterft, hoe meer verloren levensjaren hij heeft. In die zin zijn de verloren levensjaren bij mannen te wijten aan (in volgorde) longkanker, suïcide en ischemische hartziekten. Bij vrouwen zijn dat borstkanker, longkanker, suïcide en ischemische hartziekten.
Preventie
Vlaanderen heeft erg geïnvesteerd in borstkankerscreening maar toch blijven vrouwen slachtoffers van borstkanker. Door de gratis screening werd in de periode 2007-2008, 1.546 keer borstkanker ontdekt (op 340.000 gescreende vrouwen). Hoe sneller borstkanker wordt opgespoord, hoe groter de kans op genezing is. Minister Vandeurzen dringt er bij vrouwen tussen de 50 en 69 jaar op aan om zich te laten onderzoeken.
Wallonië
De cijfers van Vlaanderen vergelijken met die van Wallonië is vrijwel onmogelijk. Wallonië is pas vorig jaar in april gestart met de eerste 'tableau de bord de la Santé des Wallons' en de indeling daarvan laat weinig vergelijking toe. Het is niet duidelijk wanneer de tweede tableau zal gerealiseerd worden. In die zin is het gemakkelijker te vergelijken met de gezondheidsindicatoren 2010 voor Brussel. Zo weten we dat de Brusselaar een levensverwachting heeft van 76,9 jaar voor mannen en 82 jaar voor vrouwen en dat er een voortdurende daling van de mortaliteit wordt waargenomen. Verdere vergelijking gaat vaak niet op omdat verschillende parameters worden gebruikt. Al is er een belangrijke kanttekening: de multiculturaliteit van Brussel heeft gevolgen voor de suïcidecijfers. Niet-Belgische Brusselaars plegen veel minder zelfmoord dan Belgische Brusselaars. Suïcide is daarentegen wel de tweede doodsoorzaak bij Brusselse vrouwen, na borstkanker.