Dagboek van een onderbroken reis
Op de vorige bladzijden kon u lezen hoe de mensen op het terrein het beleid van minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Laurette Onkelinx (PS) in een puntenkaart samenvatten. We laten nu ook de minister zelf aan het woord. Ze blikt terug op een in haar ogen te korte legislatuur.
De Apotheker: Als we de resultaten van al onze magazines samenleggen, dan valt het op dat u in Vlaanderen een beduidend minder goed rapport krijgt dan in Franstalig België.
Laurette Onkelinx: Noord en zuid hebben een verschillende cultuur. De verwachtingen zijn anders in beide landsdelen. Nochtans telt mijn kabinet bijna 50 procent Nederlandstalige medewerkers, wat niet van alle kabinetten gezegd kan worden. Het geeft onze bezorgdheid aan om de andere gemeenschap beter te begrijpen.
Zullen de zorgtrajecten (diabetes en chronische nierinsufficiëntie) die volgens recente cijfers niet van de grond komen in het zuiden van het land hun geplande evaluatie over-leven?
Ik ben ervan overtuigd dat dit aan Franstalige kant gaat groeien. De Vlamingen pikken traditioneel sneller en massaler een vernieuwing op. Hetzelfde scenario speelde zich af met het Globaal Medisch Dossier (GMD). We hebben de forcing moeten voeren om het systeem in Brussel en Wallonië te laten doordringen. Vandaag gaat het aantal GMD's er in stijgende lijn. De zorgtrajecten zijn sowieso een alternatief voor de harde echelonnering.
Waarom is er een alternatief nodig? Waarom geen werk maken van de harde echelonnering zelf?
Dat strookt niet met de mentaliteit van het land. Zorgtrajecten, dat is een intelligente echelonnering. De huisarts staat centraal, maar boezemt geen angst in. Het bevordert samenwerking.
Behoort een terugkeer naar de softe echelonnering van Rudy Demotte met een financiële compensatie voor patiënten die het traject van eerste naar tweede lijn volgen tot de mogelijkheden?
Misschien wel. Maar in België bestaan woorden die op zich al remmend werken. Echelonnering is er zo één. We kunnen hetzelfde resultaat bereiken door andere paden te bewandelen. Binnen enkele jaren zal de huisarts zeker een nog centralere plaats in de zorg innemen. We waren druk bezig met een grootscheepse verfijning van de geestelijke gezondheidszorg, gebaseerd op minder opnames van patiënten en op extramurale samenwerking met een centrale plaats voor de huisarts.
Het VBO blijft ondertussen kritiek hebben op de groeinorm van 4,5 procent.
Een oud leitmotiv. We moeten op de impact van de vergrijzing op de gezondheidszorg anticiperen. Men kan ons niet verwijten dat we lichtzinnig met deze norm omgaan. In 2010 en 2011 gaat het om ongeveer 1 miljard euro. Daarvan gebruiken we in 2010 bijna 700 miljoen en in 2011 800 miljoen enerzijds om in deze crisistijd de andere sectoren van de sociale zekerheid te helpen, anderzijds om het toekomstfonds te spijzen. We geven enkel datgene uit wat absoluut noodzakelijk is. Het grootste deel gebruiken we om de sociale zekerheid in evenwicht te houden en om opzij te zetten voor de toekomst.
U promootte het 'goedkope voorschrift'. Bent u tevreden over het resultaat?
Absoluut. Voorschrijven op stofnaam zit in de lift en bedraagt momenteel 7 procent van de markt bij de geneesmiddelen met een generisch alternatief. Het kan echter steeds beter. Dit is ook in het voordeel van de patiënt. Goedkope geneesmiddelen zijn binnen een gesloten budget de beste garantie om nieuwe, innovatieve geneesmiddelen sneller terugbetaald te krijgen. Ik wijs er wel op dat ik opnieuw 'neen' heb gezegd aan de apothekers toen ze met de vraag naar substitutie kwamen.
Wanneer hebben ze dat gevraagd?
Elke keer dat we elkaar zagen. Maar net zoals echelonnering behoort substitutie niet tot de Belgische cultuur.
Blijft u geneesmiddelen doorschuiven naar Hoofdstuk II?
Ja, we hebben twee tripartites opgericht waarvan artsen deel uitmaken. Zij moeten de criteria voor de terugbetaling van statines en PPI's onderzoeken. Het statuut van de chronisch zieke moet gewijzigd worden. Maar dat verloopt erg langzaam, want het is een ingewikkelde materie. Bovendien ben ik het niet eens met het Riziv. We moeten komen tot een reële vereenvoudiging. Het kan niet dat iemand die aan een ongeneeslijke of degeneratieve ziekte lijdt soms driemaandelijks onderzocht moet worden om een hernieuwing van de behandeling te krijgen. Dat is onaanvaardbaar.
Op welke verwezenlijkingen kijkt u met trots terug?
Het Kankerplan en het programma voor chronisch zieken. Maar ook de aanpak van de crisis rond de Mexicaanse griep en onze inspanningen om de administratieve rompslomp te verminderen. Al valt er hier nog veel werk te verrichten. Verder Impulseo, de beslissingen over de huisartsenwachtdienst en de no fault.
Welke score op tien geeft u uzelf?
De scores die ik in uw bladen kreeg, zijn niet in verhouding tot het geleverde werk, in een korte legislatuur. Dat verdiende zeker 7,5 op 10. Hadden we nog een jaar extra gekregen, hadden we dat zeker gehaald.