Terugbetaling dicteert voorschrijfgedrag
Dat de manier waarop geneesmiddelen worden terugbetaald het voorschrijfgedrag dirigeert, konden we al vermoeden. De omvang die dat kan aannemen, wordt bewezen in Nederland waar begin vorig jaar het voorschrijven van bepaalde slaap- en kalmeermiddelen strikt gereglementeerd werd.
De cijfers werden vorige week bekendgemaakt door het SFK dat statistische farmaceutische informatie verzamelt. In 2009 leverden de Nederlandse apotheken nog 177 miljoen keer een terugbetaald geneesmiddel af. Ruim een op de vijf van die middelen (of 37 miljoen verstrekkingen) kwam uit een top 10 van meest verstrekte geneesmiddelen. Mooi voorbeeld is metoprolol (tegen hoge bloeddruk, angina pectoris en hartfalen). In 2004 gaf het Nederlands Huisartsen Genootschap het advies om bij aandoeningen die met een selectieve bètablokker moeten worden behandeld metoprolol te gebruiken en niet langer atenolol. Sinds dat advies staat metoprolol op nummer 1 en het aantal verstrekkingen via de openbare apotheken is meer dan verdubbeld (tot 5,5 miljoen in 2009). Tweede in rij van meest verstrekte middelen is omeprazol. Experts verwachten dat in 2010 nummer 1 en 2 van plaats zullen wisselen.
Door elkaar gegooid
Het voorschriftenlandschap is vorig jaar in Nederland grondig door elkaar gegooid. Op 1 januari werd de vergoeding van benzodiazepines immers beperkt tot een aantal heel specifieke indicaties. De overheid wilde een halt toeroepen aan de explosieve stijging van het gebruik van dit soort geneesmiddelen. Als gevolg daarvan is het kalmeermiddel oxazepam (nog vierde in 2008) en het slaapmiddel temazepam (nog zesde in 2008) nu helemaal uit de top 10 van meest verstrekte middelen uit het wettelijk verzekerd pakket verdwenen. Het aantal terugbetaalde verstrekkingen oxazepam is zelfs met 75 procent afgenomen en temazepam zag het aantal vergoede verstrekkingen met 79 procent dalen.
Doel bereikt
Dit zijn echter misleidende cijfers, want het zou net zo goed kunnen dat de verstokte benzodiazepinegebruikers de pillen dan maar uit eigen zak betalen. In die zin heeft de overheid met de striktere terugbetalingsmodaliteiten echter wel een stukje zijn doel bereikt, al is het succes relatief. Als immers alle verstrekkingen - terugbetaald of niet - op een rijtje worden gezet, dan moet men vaststellen dat de afname van het aantal verstrekkingen voor oxazepam slechts 13 procent is en dat van temazepam 11 procent, vergeleken met het jaar daarvoor. Kanttekening daarbij moet echter wel zijn dat in december 2008 een waar piekmoment in de verkoop van benzodiazepines werd vastgesteld. Heel wat patiënten probeerden immers nog net voor de nieuwe wet een voorraadje pillen in te slaan. Hoe dan ook, terugbetaald of niet, in de top 10 van receptgeneesmiddelen blijft oxazepam op de negende plaats staan.
Simvastatine
Dé stijger van het jaar is echter simvastatine. Zowel in aantal verstrekkingen (plus 48 %) als in DDD (plus 33 %) is het de sterkste stijger. Vermoedelijk is die stijging het gevolg van de poging van de overheid om de aanspraak op statines in eerst instantie te beperken tot generieke simvastatine of pravastatine. u