Academische burn-out bij studenten verpleegkunde
Burn-out bij artsen en bij studenten verpleegkunde kreeg al eerder aandacht. Hoe zit het met burn-out bij studenten verpleegkunde?
Dokter Wim Van Hooste, preventieadviseur-arbeidsarts
Nachtzuster (Doe Maar, 1983)
Ik schreef al eerder over burn-out bij de studenten geneeskunde. Het is hoog tijd om een blik te werpen op de studenten verpleegkunde. Daar wordt veel onderzoek naar gedaan aangezien het gevolgen zal hebben op de gezondheidszorg van de toekomst (Alghtany et al., J Prof Nursing, 2024).
De ‘academic burn-out’ veroorzaakt onder andere drop-outs, verminderde studieprestaties en ongezonde stress (Arian et al., Teach Learn Nurs, 2023; Alsararatee et al., Br J Hosp Med, 2025). De burn-out cijfers van de studenten verpleeg- en geneeskunde verschillen niet zoveel (Lestari et al., Gac Méd Caracas, 2026).
Een studie uit 2023 rapporteerde bij 73,5% van de studenten verpleegkunde emotionele uitputting (vaak het eerste teken van burn-out bij studenten), bij 70,6% depersonalisatie en bij 76% was er een laag peil van de persoonlijke prestaties (Gómez-Urquiza et al., Nurse Educt Pract, 2023).
Een Zweedse studie rapporteerde burn-out bij 29,7% van de eerstejaarsstudenten verpleegkunde, maar 36,9% bij tweedejaarsstudenten (Rudman & Gustavsson, Int J Nursing, 2012). Nochtans vertonen jongere studenten een transitieperiode tussen hun idealistische verwachtingen en de dagelijkse praktijk (Ghods et al., Nursing Open, 2023).
Aanpassing aan het hogeschoolleven (college adaptation), zowel academisch, sociaal, emotioneel als institutioneel, is significant geassocieerd met de academische burn-out (Noer et al., Jurnal Ilmiah Kesehatan Sandi Hasada, 2026).
De academische burn-out is niet alleen geassocieerd met hoge workload en stress, maar ook met adaptatie aan het schoolse leven.
Een hoog self-concept (het totale beeld dat je van jezelf hebt, opgebouwd uit al je gedachten, overtuigingen, eigenschappen en gevoelens over wie je bent) is noodzakelijk voor succes in de studie (Alsararatee et al., 2025).
Ernstige stress is een risicofactor voor burn-out, maar academische motivatie en self-efficacy moduleren het risico dan weer (Cazan, Procedia Soc Behav Sci, 2015; Rahmati et al., Procedia Soc Behav Sci, 2015).
Een meta-analyse van 28 publicaties beveelde aan om psychologische begeleiding en counseling te voorzien, net zoals aandacht voor time management, verhoogde transparantie, betere communicatie, teamwork- en communicatie-skills, met daarbovenop voldoende fysieke inspanning en gezonde voeding (Arian et al., 2023).
Psychologische steun van ouders, peers en onderwijzend personeel zijn natuurlijk essentieel (Sukamto et al., Soc Sci Humanit Open, 2026).
Sommige wetenschappers pleiten ervoor om veerkrachttraining (resilience) en mindfulness-based interventions op te nemen in het curriculum om burn-out te voorkomen (Alsararatee et al., 2025; Bushehri et al., BMC Med Educ, 2026). Veerkracht speelt een cruciale rol als buffer tegen burn-out.
Gestructureerd faculty mentorship, regelmatige feedback en systematische monitoring van de workload worden geadviseerd (Alsararatee et al., 2025; Osborne et al., J Nurs Educ, 2005; Alnasser et al., Middle East Journal of Nursing, 2026).
Het welzijn van de studenten verpleegkunde moet voorop staan. Dat gaat dus verder dan louter het risico op een academische burn-out. Door een holistische aanpak met een pakket aan maatregelen zal het psychosociaal welzijn verbeteren.
Happy Nurse (The Sugarcubes, 1992)