Debat artsensyndicaten: 6. Samenwerking tussen zorgverstrekkers
"De juiste zorgverleners moeten de juiste bevoegdheden hebben"
In het zesde en laatste deel van een debat met vertegenwoordigers van de drie artsensyndicaten (ASGB/Kartel, BVAS en ViaCaro) hebben we het over samenwerking met andere zorgverstrekkers.
Artsenkrant: Dokter Geijsels verwees naar Zorgzaam Leuven, waar verschillende actoren uit de gezondheidszorg samenwerken. Hoe staan jullie tegenover samenwerking met andere zorgberoepen?
Jos Vanhoof (BVAS): Wat betreft samenwerking met apothekers en andere zorgactoren, zien wij op regionaal niveau vaak een heel andere invulling. Op een hoger echelon moet je natuurlijk andere belangen verdedigen en bestaat er precies geen mogelijkheid voor samenwerking, terwijl dat op het lokaal niveau toch wel heel uitgesproken wel het geval is.
Ik ben eerder voor zorgdelegatie. Dat betekent dat de arts die de zorg delegeert wel de eindverantwoordelijkheid houdt. Terwijl als je een shift doet van zorg, dan geef je ook de verantwoordelijkheid mee af.
Artsenkrant: Geldt dat bijvoorbeeld voor vaccinatie?
Jos Vanhoof: Absoluut. Wij hebben nu een draaiboek in Lommel waarbij we de afsprakenkalender voor de covid-vaccinatie en de griepvaccinatie delen met alle apothekers. De apotheker bereidt dat voor en schrijft patiënten in.
Op zaterdagvoormiddag doen we de vaccinatie in vaccinatiestraten, met verpleegkundigen. Dus we werken met verpleegkundigen samen, we werken met apothekers samen, en met artsen die superviseren. We koppelen daar nog een sociale dimensie aan, want sociale verenigingen komen tijdens de vaccinatie een wafelverkoop doen. Dat alles is een onderdeel van populatiemanagement om de vaccinatiegraad naar 75 procent te krijgen.
Marieke Geijsels (ViaCaro): Ik probeer wat samenwerking betreft de vergelijking te maken met een teamsport. Wat je nu ziet is dat iedereen zijn eigen terrein angstvallig afbakent en zegt: we mogen geen bevoegdheden die wij hebben aan iemand anders geven.
Maar het verschil tussen die houden en echt samenwerken, dat is hetzelfde als tussen tafelvoetbal en echt voetbal. In tafelvoetbal hangen die spelertjes allemaal op een stok, en af en toe valt de bal stil in het midden en geraakt niemand er nog aan. Dat is wat je krijgt als je er niet voor zorgt dat er wat overlap is tussen de bevoegdheden.
De juiste zorgverleners moeten de juiste bevoegdheden hebben. Dat gaat ook over financiering. Jos en ik werken allebei met verpleegkundigen samen in onze huisartsenpraktijk. Je kunt dat maar goed uitbouwen als er ook een goede financiering tegenover staat. Zo ontbreken er nog een heleboel randvoorwaarden. We moeten dat niet zien als een bedreiging.
Artsenkrant: Misschien toch nog eens op die vaccinaties terugkomen. Als ik dokter Vanhoof goed begrijp, dan zegt u dat apothekers zelf geen vaccinaties mogen doen. Terwijl dokter Geijsels die opening wel laat?
Jos Vanhoof: Voor mij kunnen afspraken leiden tot een heel mooie afbakening van ieders deelexpertise. We zijn wel van mening dat de huisarts, gelet op zijn coördinerende rol, ook de organisatie van het vaccinatiebeleid binnen zijn praktijk moet kunnen opnemen. Hoe hij dat praktisch organiseert, kan verschillen: hij kan vaccinaties zelf uitvoeren, samenwerken met een verpleegkundige of bepaalde taken aan andere zorgverleners overlaten. Belangrijk is dat de huisarts de regie behoudt.
We hebben daar lokaal duidelijke afspraken rond gemaakt. Als iemand die normaal niet naar de arts gaat, zich buiten onze uren in de apotheek presenteert, en in uitzonderlijke omstandigheden vaccinatie wenst, dan is er geen enkel probleem. Maar de basis, 80% van de dekking die wij realiseren, is volgens het draaiboek dat we samen hebben ingevuld.
Marieke Geijsels: Daar zijn inderdaad ook weer die regionale verschillen. Bij jullie werkt het op die manier en op een andere plaats werkt het misschien anders. We hebben een aantal jaren met verschillende praktijken samen op één locatie gewerkt, waar de apothekers kwamen optrekken en artsen en verpleegkundigen vaccineerden. Zo werkte dat voor ons.
Het is weer hetzelfde wat we al een paar keer hebben gezegd. Er moet een vrijheid zijn om je te organiseren zoals dat het beste werkt voor de zorgverleners en de patiënten in jouw regio. En het is niet omdat er een mogelijkheid is, dat het ook een verplichting is. Maar als je de mogelijkheid niet creëert, dan zit het wel vast.
Lieselot Brepoels (ASGB/Kartel): Iets te strak willen regelen leidt tot frustratie en minder gesprek onderling. Hoe meer je bepaalde zaken doorduwt of te strak regelt en niet voldoende vrijheid laat aan de lokale situatie, vanuit ieders respect voor elkaar, ondermijn je de respectvolle samenwerking die nodig is om zoiets op te zetten en tot een goed resultaat te komen. Dus niet de ene partij die zegt: jij mag dat niet, of de andere die zegt: uw koelkast staat niet koud genoeg om vaccins te bewaren.
Jos Vanhoof: Mag ik ons hele debat proberen samen te vatten? Ik denk dat we binnen het budgettair kader de nodige vrijheid moeten krijgen om in een regelluwe setting een nieuw zorgsysteem vorm te geven dat regionale accenten heeft en een regionale invulling krijgt.