Deense start-up wordt spin-off van UAntwerpen
Nuttige melkzuurbacteriën tegen mastitis
Een melkzuurbacterie uit de biobank van de Universiteit Antwerpen moet een microbioomvriendelijk alternatief bieden voor antibiotica bij borstontsteking. De Deense start-up Mastitia wil de technologie inzetten bij vrouwen én melkvee.
Borstvoeding biedt belangrijke gezondheidsvoordelen voor moeder en kind, maar verloopt niet altijd zonder problemen. Naar schatting één op de vier vrouwen krijgt tijdens de borstvoedingsperiode te maken met mastitis. Die ontsteking van het borstweefsel veroorzaakt onder meer pijn, zwelling en roodheid, soms in combinatie met koorts en een grieperig gevoel. Bijna vier op de tien getroffen vrouwen zouden daardoor vroeger dan gepland stoppen met borstvoeding.
Wanneer een bacteriële infectie wordt vermoed, krijgen vrouwen vaak antibiotica voorgeschreven. Wereldwijd zouden daardoor jaarlijks meer dan 30 miljoen kinderen via hun moeder aan antibiotica worden blootgesteld. Dat gebruik kan bovendien het microbioom van moeder en kind verstoren. Blootstelling aan antibiotica op jonge leeftijd wordt in onderzoek in verband gebracht met een verhoogd risico op onder meer allergieën en immuunaandoeningen. Ook de toenemende antimicrobiële resistentie voedt de zoektocht naar alternatieven.
Gezond mirobioom
De Deense start-up Mastitia werkt daarom aan een behandeling op basis van nuttige bacteriën uit het gezonde vrouwelijke microbioom. Het bedrijf vond een geschikte melkzuurbacteriestam in de biobank van de Universiteit Antwerpen en wordt nu een spin-off van de universiteit.
“Het klinkt tegenstrijdig, maar bacteriën kunnen de sleutel vormen tot de bestrijding van bacteriële infecties”, zegt CEO Daniel Hovel Hansen. “De juiste bacterie kan een infectie mogelijk veel minder ingrijpend aanpakken dan een klassieke antibioticakuur.”
Meer dan duizend stammen
De onderzoeksgroep van professor Sarah Lebeer (UAntwerpen) bestudeert al jaren de gunstige eigenschappen van Lactobacillaceae, de familie van melkzuurbacteriën waartoe de lactobacillen behoren. Die micro-organismen komen onder meer voor in de darmen, de vagina en de mond, maar ook op de huid en in de natuur.
Het Antwerpse laboratorium bouwde een biobank uit met meer dan duizend unieke lactobacillestammen. Van die bacteriën werden ook de bioactieve moleculen onderzocht. Sommige daarvan kunnen ziekteverwekkers afremmen en mogelijk als natuurlijke antimicrobiële stoffen worden ingezet. Via een licentie stelde de onderzoeksgroep een geselecteerde stam ter beschikking van Mastitia.
Veehouderij
De uitdaging bestaat er nu in die bacteriën te verwerken tot een stabiel en bruikbaar product. Levende melkzuurbacteriën blijven immers actief en kunnen bij onvoldoende koeling snel veranderen. De Antwerpse onderzoekers ontwikkelden kennis om hun activiteit tijdelijk te temperen. Dat moet de houdbaarheid verlengen en de ontwikkeling van een reproduceerbaar product vergemakkelijken, een belangrijke voorwaarde voor eventuele toelating door geneesmiddelenautoriteiten.
Mastitia wil de technologie niet alleen inzetten bij vrouwen die borstvoeding geven. Ook bij melkvee komt mastitis vaak voor en worden veelvuldig antibiotica gebruikt. Een bacterieel alternatief zou daardoor zowel in de humane geneeskunde als in de veehouderij kunnen bijdragen aan een lager antibioticagebruik. De werkzaamheid en veiligheid van de kandidaat-behandeling zullen wel nog in verder onderzoek moeten worden aangetoond.