Ministers bereiken principevoorstel over hervorming ziekenhuislandschap
De Interministeriële Conferentie Volksgezondheid heeft in consensus een principevoorstel goedgekeurd voor een grondige hervorming van het Belgische ziekenhuislandschap. De definitieve beslissingen worden in september verwacht.
Het principevoorstel bouwt voort op het rapport dat een onafhankelijke expertencommissie in december 2025 opleverde, aangevuld met adviezen van betrokken stakeholders.
Het onderschrijft daarbij de aanbeveling om het ziekenhuislandschap te structureren rond vier types sites: het universitair ziekenhuis, het regionaal algemeen ziekenhuis (RAZ), de ziekenhuissite voor dagzorg (ZDZ) en het ziekenhuis voor intermediaire zorg (ZIZ). De ZDZ richt zich op ambulante specialistische zorg en dagopnames; de ZIZ focust op revalidatie met het oog op het herstel van zelfredzaamheid na een ziekenhuisopname.
De hervorming wordt gefaseerd doorgevoerd over tien jaar, met een tussentijdse evaluatie. Het voorstel verzacht enkele criteria die de experten voorstelden, om nabijheid van zorg te garanderen, ook in meer afgelegen en rurale gebieden. Geen enkele ziekenhuissite zal verplicht worden te sluiten, maar sites met onvoldoende activiteit of bedden zullen zich moeten omvormen tot een ZDZ of ZIZ.
Mismatch
De aanleiding voor de hervorming is de groeiende mismatch tussen het huidige ziekenhuislandschap en de veranderende zorgnoden. Het aantal klassieke opnames daalt, dagopnames stijgen, en chronische aandoeningen nemen toe. Tegelijk kampt de sector met een tekort aan zorgpersoneel, in het bijzonder voor diensten die 24 op 7 bereikbaar moeten zijn. Het voorstel beklemtoont dat een betere taakafbakening en voldoende schaalgrootte noodzakelijk zijn om zowel de zorgkwaliteit als de werkbelasting van personeel beheersbaar te houden.
De hervorming staat niet op zichzelf. Ze zal doorwerken op de eerstelijnszorg, de geestelijke gezondheidszorg en de dringende geneeskundige hulpverlening, en raakt ook aan lopende trajecten zoals de nomenclatuurhervorming en de ziekenhuisfinanciering. Een aantal inhoudelijke vragen blijft voorlopig open: wat is de minimale zorginhoud van een RAZ, hoe wordt niet-planbare zorg in ZDZ's opgevangen, en wat is de verhouding tussen ZIZ's en de Vlaamse revalidatieziekenhuizen? Antwoorden op deze vragen zullen de komende maanden worden uitgewerkt.
Het principevoorstel zal de komende dagen worden voorgelegd aan de verschillende regeringen. In september wordt de hervorming definitief bekrachtigd.
De Interministeriële Conferentie Volksgezondheid bestaat uit:
- Yves Coppieters - Waalse Regering en regering van de Franse Gemeenschap (voorzitter van de IMC)
- Caroline Gennez - Vlaamse Regering
- Frank Vandenbroucke - federale overheid
- Elisabeth Degryse - Franse Gemeenschap
- Valérie Lescrenier, - Franse Gemeenschap,
- Karine Lalieux - Franse Gemeenschapscommissie,
- Lydia Klinkenberg - Duitstalige Gemeenschap,
- Ahmed Laaouej - Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie
- Dirk Desmedt - Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie