Acute sinusitis bij volwassenen: amoxicilline met of zonder clavulaanzuur?
ESCMID-CONGRES Als je een acute niet-gecompliceerde sinusitis bij volwassenen behandelt met amoxicilline alleen, zal het risico op therapeutisch falen niet hoger zijn dan bij toediening van de combinatie amoxicilline-clavulaanzuur. Dat is de conclusie van dr. T. Savage (USA), auteur van meerdere publicaties over dat onderwerp bij kinderen.
Op het congres van de ESCMID 2026 heeft hij een studie gepresenteerd(1) uitgevoerd bij meer dan 200.000 patiënten jonger dan 65 jaar. De bedoeling van de studie was nagaan of het niet mogelijk zou zijn de gebruikelijke zorg te veranderen. De studie is op 18 april gepubliceerd in JAMA Network.(2)
Acute sinusitis is goed voor ongeveer 4,9 miljoen voorschriften voor antibiotica per jaar in de Verenigde Staten. De frequentste verwekkers zijn Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae en Moraxella catarrhallis. De antibiotica die het vaakst worden voorgeschreven, zijn amoxicilline-clavulaanzuur (amoxi-clav) en amoxicilline. Er is evenwel geen eensgezindheid over de vraag of je clavulaanzuur moet toevoegen aan amoxicilline als eerstelijnstherapie.
De richtlijnen van de Infectious Diseases Society of America van 2012 raden de combinatie aan in plaats van enkel amoxicilline, maar het bewijsmateriaal daarvoor is vrij zwak. De gids 2022 van de Belgische BAPCOC raadt amoxicilline 3 x 1 g/d aan als eerste keuze bij volwassenen en de combinatie amoxi-clav 875/125 mg als de toestand na twee tot drie dagen niet verbetert. Deze grote studie is uitgevoerd om voor eens en altijd uitsluitsel te geven, althans in de Verenigde Staten.
Geen verschil in therapeutisch falen
De studie is uitgevoerd bij 234.608 patiënten die tijdens de laatste zes jaar voor inclusie een acute sinusitis hadden doorgemaakt. 77% is behandeld met de combinatie amoxi-clav. De patiënten werden gematcht volgens een propensity score (117.304 patiënten per groep, 65,5% vrouwen, mediane leeftijd: 43 jaar). De behandeling bestond in amoxi-clav in een standaarddosering (875/125 mg 2 x/d) of amoxicilline in de standaarddosering (875 mg 2 x/d of 500 mg 3 x/d).
Therapeutisch falen werd gedefinieerd als noodzaak tot voorschrijven van een ander antibioticum, opname op de spoedafdeling wegens een acute sinusitis of ziekenhuisopname wegens een acute sinusitis of een complicatie van sinusitis (cellulitis van de oogkas, osteomyelitis). Er was geen verschil in incidentie van therapeutisch falen tussen de amoxi-clavgroep en de amoxicillinegroep (3,0% vs. 3,1%, HR = 0,96, 95% BI: 0,92-1,01).
Evenmin was er een verschil in bijwerkingen als gevolg van antibiotica op d14 (1,3% vs. 1,2%, HR = 1,04, 95% BI: 0,97-1,12). De incidentie van optreden van een secundaire infectie na negentig dagen waaronder schimmelinfectie (1,1% vs. 0,8%, HR = 1,40) en Clostridioides difficile-infectie (0,04% tegen 0,02%, HR = 2,14) was echter hoger in de amoxi-clavgroep.
Een juist of verkeerd debat?
Dr. Savage: “In dit observatieonderzoek volstond amoxicilline in een standaarddosering als eerstelijnstherapie bij volwassenen met een acute ongecompliceerde sinusitis”. Op het einde van de presentatie heeft een congresganger aan de spreker gevraagd of hij vond dat de resultaten stevig genoeg zijn om de dagelijkse praktijk te wijzigen zonder te wachten op de conclusies van een gerandomiseerde, gecontroleerde studie.
In zijn antwoord heeft dr. Savage de nadruk gelegd op de sterke punten van de studie, waaronder het aantal patiënten. Hij heeft gezegd dat “het zijn mening was”, maar heeft eraan toegevoegd: “Zelf ben ik bereid mijn praktijk aan te passen op grond van die resultaten, maar ik begrijp dat andere artsen evaluatiecriteria gebaseerd op de symptomen wensen”. Bij ons is de gids van de BAPCOC wat dat betreft zeer duidelijk.
Referenties:
1.Savage T, et al. ESCMID 2026;#oral session
2.Savage T, et al. JAMA Network 2026;doi:10.1001/jama.2025.26902 01/jama.2025.26902